TobSport.nl: kritische Nederlandse sportsite over sportorganisaties en diverse topsporten en -sporters.



TobSport.nl doorzoeken
Bezoek www.TobSport.nl: via onze landingspagina stuit u op een unieke verzameling (hoofdzakelijk Nederlandstalige) sport-content. Van columns tot beschouwingen, historische overzichten, sportbeelden en actuele sportartikelen: TobSport is een onafhankelijke topsportsite voor en door Nederlanders en Vlamingen.Dien uw eigen sportartikel of -beelden in ter publicatie op deze website!

U bent beland op TobSport.nl: De indie-sportsite van Nederland.   

Het einde van het Korbach-effect

Fritz Korbach, rust in vrede

Door: TobSport redactieteam.  Gepubliceerd: 15-08-2011.


Flamboyante voetbaltrainer verliest strijd tegen kanker

Fritz Korbach overleed op zondag 14 augustus op 66-jarige leeftijd aan de gevolgen van keelkanker. In zijn eigen woorden was "Magere Hein in zijn broekzak gekropen en ging hij proberen hem eruit te tillen om hem eigenhandig de nek om te draaien". Die uitspraak herhaalde hij in vele varianten tegen de media die hem zoals altijd dankbaar opzochten op zoek naar een 'leuke sportquote'. De 'Magere Hein-quote' toont Korbach strijdvaardig als altijd, terwijl hij de dood in de ogen keek. Fritz leidde zijn teams met zijn kenmerkende keiharde humoristische stijl en hield van een borreltje en een sigaartje. Hij was de eerste trainer die een effect naar zich genoemd kreeg. Vele puntje-puntje-achternaam-effecten zouden volgen nadat de instant-succesfactor van het aanstellen van Korbach als trainer bij clubs werd herkend en benoemd.

Bijvoorbeeld het 'Frans Körver-effect', naar de Limburgse trainer, die Korbach met een enkele promotie aftroefde met het aantal Eerste Divisie-clubs die hij naar de Eredivisie liet promoveren (6). Een eigen 'effect' krijg je dus niet alleen aangemeten als je zieltogende clubs 'van kiet af' beter laat presteren, nee beste lezer, het gaat ook om promoveren. Het 'Korbach-effect' zorgde ervoor dat clubs in nood graag aanklopten bij de flamboyante trainer. Met zijn no-nonsense aanpak en vlijmscherpe humor kreeg hij clubs weer op de rails. Door zijn humor wist hij ook eventuele onrust bij het journaille en het publiek op onnavolgbaar wijze te controleren. Hij gaf de spelers zelfvertrouwen en liet ze zich concentreren op het uitvoeren van hun taken door de basisprincipes in het voetbal te benadrukken. Speel voor de winst, laat je niet uit het veld slaan, de bal is rond en nog altijd gewoon elf tegen elf, dat soort eeuwige wijsheden bedoel ik.



In verschillende media doken varianten van de uitspraak over 'Magere Hein' op, die hij maakte vlak voor zijn dood. Tegen NUSport.nl: ''Magere Hein zit in mijn binnenzak. Ik sta kort voor tijd met 2-0 achter. Toch is het niet onmogelijk in blessuretijd een hattrick te maken. Dat hebben er meer gedaan.'' Daarvoor had hij het over een wedstrijd in het beker-toernooi. Die je ook gewoon in de laatste minuut kon beslissen om toch door te gaan. Het was immers al eerder gebeurd. De herhaling van deze strijdbare en positieve thema's tekent de persoon Fritz Korbach. Hij was een vechter die wist hoe hij de lachers op zijn hand moest krigen en hoe hij moest voldoen aan zijn eigen in de jaren opgebouwde imago. Een grap die eerder succesvol gebleken was kon daarom zo nog een keertje in de herhaling, dat deerde niet. Het zorgde ervoor dat hij als eerste van het CIOS afkomstige trainer serieus genomen werd in het voetbalwereldje. Ik schrijf dit stukje omdat ik houd van het type trainer 'Korbach', die in deze tijd van allesoverheersende commercie, wetenschappelijke statistieken, voedingssupplementen en 'mental coaching' in het voetbal tot een uitstervend ras behoort.

Korbach was de zoon van een Duitse vader en een Nederlandse moeder. Hij werd in juli 1945 geboren in Diez an der Lahn. Korbach begon zijn carrière in 1968 als assistent-trainer van Elinkwijk. Hij trainde daarna onder meer Cambuur Leeuwarden, De Graafschap, SC Heerenveen, FC Twente, Istanbulspor, GA Eagles, PEC Zwolle, Sparta en FC Volendam. Korbach was als coach voor het laatst actief bij de amateurs van Harkemase Boys, waar hij in 2007 op non-actief werd gezet. Bij de profs werkte Korbach voor het laatst in 2003 bij Sparta. Op doktersadvies vertrok hij al na twee dagen. Hij viel letterlijk om tijdens de training. Sterven in het harnas was er voor hem niet bij. Ook bij de amateurclub Harkemase Boys moest hij alweer snel na zijn aantreden verdwijnen. Op AD.nl werd op de dag van zijn dood een uitspraak van voormalig Heerenveen-voorzitter Riemer van der Velde tegenover NOS Langs De Lijn gepubliceerd: "Hij heeft veel clubs, ook Heerenveen, naar een hoger niveau geholpen. Hij was een bijzondere man. Ik heb nooit iemand gehoord die negatief over hem was. Ik had hem een keer ontslagen, een dag later gingen we vissen."


Voetbalhumor met Fritz Korbach en Bert Jacobs

Toen ik in een van mijn artikelen (WebSport-TV intermezzo deel 3: Voetbalhumor) wat anekdotes opnam over een vergelijkbaar type: trainer Bert Jacobs, merkte ik dat er veel vraag was naar informatie via internet over succesvolle maar ook min of meer vergeten voetbaltrainers. En weinig aanbod, want zelfs op de Wikipedia-pagina over Bert Jacobs wordt naar het TobSport-artikel doorgelinkt (over de term 'hotsknotsbegonia-voetbal'). Mannen als Fritz Korbach en Bert Jacobs tonen aan dat als je als trainer het voetbal en 'teambuilding' in het bloed hebt en voldoende 'streetwise' bent, je zonder jarenlang theoretisch gedrild te zijn toch zeer succesvol kunt zijn omdat je gevoel hebt gekweekt voor de creatie van een succesvol elftal. Korbach had een CIOS-opleiding afgerond, maar putte toch met name uit zijn 'boerenverstand'. Het Korbach-effect wordt concreet zichtbaar als je kijkt naar al de clubs die de trainer hielp promoveren naar de Eredivisie: Wageningen, PEC Zwolle, Volendam, FC Twente en Heerenveen. Al met al zat hij meer dan 900 wedstrijden op de bank om zijn elftal aan te sporen. Daarbij hield hij zich vast aan eenvoudige principes: ''Zorg gewoon dat je een keer vaker scoort dan de tegenstander.'' Volgens NUSport.nl stuurde Korbach zijn spelers altijd naar voren: "Niemand maakte hem wijs dat met een defensief concept meer resultaat was te behalen."

Leuke wetenswaardigheid is dat de kleurrijke voetbalmensen Bert Jacobs en Fritz Korbach ooit nog eens samen een club trainden, namelijk de fusieclub FC Utrecht in de jaren '70 van de vorige eeuw. Arme spelers! Volgepiste shampooflesjes, lekke banden en eenzame opsluitingen op het toilet zullen ongetwijfeld de spelers veelvuldig ten deel gevallen zijn. Maar dergelijke fratsen door trainers vragen natuurlijk om een antwoord van de spelers. Van toenmalig FC Utrecht-speler Co Adriaanse komt de volgende anekdote over het duo: "Zelf is Bert Jacobs ook eens te pakken genomen door Finn Seemann. Op een trainingskamp in het Duitse Marburg was Finn gesnapt toen hij 's avonds te laat binnen was in het hotel. Midden in de nacht moest hij de berg oplopen nadat Bert en Fritz Korbach hem beneden in het dal met de auto hadden afgezet. Toen de beide trainers allang op hun bed lagen klopte Seemann aan. Of hij bij hen op de kamer mocht douchen, want anders zou hij zijn kamergenoot wakker maken. Dat hebben ze geweten, want Finn heeft daar luid zingend minstens een uur staan douchen. Na het afdrogen riep hij: Trainers, weltruste!" (Voetbalkompas.nl).

Op NUSport.nl is men in het eerder aangehaalde bericht bij het overlijden van Korbach niet verbaasd dat de kleurrijke trainer nooit bij een topclub aan de slag kon gaan: "Zijn teams speelden ''georganiseerd boerenkoolvoetbal'', op alle vragen gaf hij een rechtstreeks antwoord. Bovendien was hij altijd aanspreekbaar, in voor- en tegenspoed. Niet iedereen stelde dat op prijs. Misschien wel door de weigering zich aan te passen aan de gebruikelijke regels, dan wel het feit dat hij op zijn tijd van een slokje hield, kwam Korbach nooit bij een topclub terecht. ''Ik ben er niet ver vanaf geweest'', zei hij in zijn nadagen. Hij leek er geen groot punt van te maken. Korbach bleef altijd zich zelf, dat vond hij belangrijker." Over de nodige branie beschikte hij zeker. Vlak voordat hij al na enkele dagen ontslagen werd (door zijn dokter) om Sparta te trainen in 2003, becommentarieerde hij de teloorgang bij de topclub Ajax: "Ze moeten mij daar als trainer aanstellen, ik ben de enige uitgelezen kandidaat". Johan Derksen meldt in 2007 dat Korbach zoals hij zelf stelt inderdaad bijna bij de clubs uit de traditionele top 3 aan de slag kon: bij PSV zat een doorlopend contract in de weg, bij Feyenoord verdween de voorzitter die hem wilde halen en de weg naar Ajax had hij zelf weten te blokkeren. Terwijl het Ajax-bestuur overlegde met de voorzitter van PEC Zwolle over de beschikbaarheid van de trainer Korbach voor Ajax, viel het hoofdthema van de avond de vergaderruimte vrolijk binnen, terwijl hij luidkeels meende te moeten informeren "wanneer het neuken begon". Het Ajax-bestuur liet daarna om de een of andere reden niets meer van zich horen.

Johan Derksen in 2007 over Fritz Korbach

In 2007 weidde Johan Derksen een column aan Fritz Korbach, die toen al steeds meer de weg leek kwijt te zijn. Derksen geeft aan dat Korbach ondanks zijn imago van geliefde grappenmaker en winnaar hem ook behoorlijk onder de gordel wist te raken. Toen Derksen Korbach in een tv-programma met zijn alcoholprobleem confronteerde merkte die achter diens rug in een ander programma op dat hij weliswaar dronk, maar dat Derksen "zijn vrouw van de trap had gepleurd", terwijl hij refereerde aan de ongelukkige dood van Derksen's vrouw. Die was inderdaad bij een huiselijk ongeluk gestorven, maar Derksen was toen aanwezig bij een voetbalwedstrijd. Na de uitzending was Korbach zo in de war geweest dat hij Amsterdam CS niet meer had kunnen vinden. Later belde Korbach om excuses te maken. Ook tegenover anderen toonde hij zich vaak onder de invloed van alcohol niet de meest tactische communicator, weet Derksen: "Tegen de inmiddels overleden Aad Mansveld, die midden in een serie chemokuren zat, tijdens het Voetbal Gala in Rosmalen begroette met de joviale kreet: 'Hoe gaat het, ouwe kankerlijer?' Romario typeerde hij als 'die koffieboon', Simon Tahamata als 'treinkaper'. En aan de Joodse journalist Frits Barend vroeg hij of die wist waarom er elf gaatjes in de douchekoppen voor de Joden zaten. Voordat Barend iets kon zeggen, voegde Korbach eraan toe: 'Omdat ze maar tien vingers hebben.' Na een thuiswedstrijd van SC Heerenveen vroeg een wandelend parelsnoer dat bij een sponsor hoorde of de trainer, die een stoppelbaard had, zijn baard liet staan. Het antwoord van Korbach liet aan duidelijkheid niets te wensen over: 'Nee, ik heb een kut opgevreten.' " (Voetbal International.nl).

Op een gegeven moment wandelde Korbach met zijn ziel onder zijn arm dagelijks als een zwervende alcoholist door zijn toenmalige woonplaats Leeuwarden. Hij stond op het punt dakloos te worden. Hij werd betrapt op winkeldiefstal en dat was het moment dat vrienden voor hem in de bres sprongen. Hij schoof aan voor een dagelijkse kop koffie en een warme maaltijd. Ze regelden vervangende woonruimte en hielpen met de inrichting. Een tijd lang liet Korbach de fles staan. Daarna verwaarloosde hij zichzelf weer en dronk stevig door. De 'papegaaiensoep', zoals hij het zelf stelde, had hem weer stevig in zijn greep bij tijd en wijle. Maar niet voordat hij er geheel nuchter na een aangeboden ontwenningskuur vandoor was gegaan met de vrouw van de man die het initiatief tot hulp had genomen. Deze heer Van der Molen die zo onbaatzuchtig te hulp was geschoten, claimde volgens Derksen dat door Korbach verder "zijn zaak op de fles was gegaan en dat hij zijn huis was kwijtgeraakt". De media wisten Korbach in die tijd maar al te goed te misbruiken weet Derksen: "Tijdens de periode bij Go Ahead Eagles kwam zijn drankmisbruik voor het eerst aan de oppervlakte. Desondanks werkte hij later nog voor SC Heerenveen, Istanbulspor, De Graafschap, Heracles Almelo en Sparta. Terend op zijn oude roem stond hij ook nog onder contract bij Rohda Raalte, PSM Makassar en Harkemase Boys. Korbach bleef zich wel profileren in de media, vaak met onsamenhangende verhalen en misplaatste grappen. Kleurrijk houdt een keer op, dan wordt het onbeschaafd of zelfs onbeschoft. De media hebben hem geëxploiteerd, bij Fritz was altijd een smeuïg verhaal te halen."

In zijn dagen gedreven door alcohol werd er een boek in samenwerking met hem uitgebracht ('Onaangepast' door Vincent Ronnes), waarin hij voormalige liefdespartners met naam en toenaam benoemde en hun prestaties in bed uitlichtte. Met het boek gooide Korbach zijn eigen glazen in: geen club nam hem nog echt serieus. De uitgever richtte zich vooral op de beoogde verkoopcijfers stelt Johan Derksen in zijn column uit 2007. Derksen over de reden dat Korbach zo schaamteloos leegliep in het boek: "Korbach koketteert graag met zijn eerlijkheid. Hij is alleen niet eerlijk tegen zichzelf, hij neemt zichzelf al jaren in de maling. Terwijl de hele voetbalwereld wist dat hij een alcoholprobleem heeft, vriendinnen daarvoor opstapten, zijn kinderen ten einde raad de hulp van Heerenveen-voorzitter Riemer van der Velde inriepen, Justitie zijn rijbewijs voor vier jaar innam en het bestuur van de belangenvereniging Coaches Betaald Voetbal hem professionele hulp aanbood, blijft Korbach ontkennen dat hij een drankprobleem heeft. Volgens hem komt het door de medicijnen die hij slikt om epileptische aanvallen te voorkomen." Al met al een zeer treurig verhaal, verteld door Derksen in zijn column. Omdat deze sportsite echter gefocust is op het sportieve element dient ook dit artikel ter nagedachtenis van de trainer met name zijn verrichtingen op het voetbalveld te analyseren. En dus: meer dan 900 wedstrijden en 5 keer promoveren naar de Eredivisie. Chapeau, chapeau. De overige kenmerkende eigenschappen van Fritz zijn met name van belang voor de familie en naaste vrienden, in hun herinnering en in het verwerkingsproces na zijn afscheid, waarbij ik ze als vanzelfsprekend veel sterkte toewens.








Bronvermelding en TobSport's vervolg-surftips:

Geraadpleegde bronnen voor dit artikel:

  • NUSport.nl/ANP - "Korbach: aanvaller tot het laatste moment" (14-08-2011).
  • AD.nl /Sportwereld - " 'Ik ontsloeg Korbach, de dag erna gingen we vissen' " (14-08-2011).
  • Voetbalkompas.nl - "Leuke voetbalquotes"
  • Voetbal International.nl (vi.nl), Johan Derksen - "Fitz Korbach moet vooral uit de media blijven" (12-11-2007).

Verder surfen op deze topsportsite?

Ga naar de homepage voor de meest recente artikelen, de meest gelezen artikelen en reacties van bezoekers. Klik hier...
Ga naar het TobSport-archief voor alle artikelen en video's. Klik hier...
Bezoek een sportwebshop op internet voor sportkleding, -accessoires en -schoeisel. Lees verder...