“Op weg naar de Olympische Spelen”

China, een korte impressie

 

Door GERSON HEIDINGA, TobSport.nl

Gepost op: 25-03-2008.

 

“De voorzitter van de Franse judobond, Jean Luc Rouge stelt het nog iets scherper. Het doorgaan van de Spelen is juist een bedreiging voor de autoriteiten en haar praktijken. Hij legt de link met Moskou in 1980, toen hij zelf meedeed als Judoka. De Russische invasie in Afghanistan had er toendertijd voor gezorgd dat er ook sprake was van een boycot. “De Spelen in Moskou hebben er wel voor gezorgd dat de schijnwerpers op Rusland kwamen te staan. Het heeft eraan bijgedragen dat negen jaar later de Berlijnse muur viel. Zonder de komende spelen zou er veel minder bezorgdheid zijn in de wereld over de gebeurtenissen in Tibet.”

 

Haile Gebrselassie heeft nog een droom. Hij liep onlangs in Dubai de tweede tijd ooit op de marathon. Hij wil de marathon nog eens lopen in een tijd beneden de 2 uur en 3 minuten. Deze zomer zou hij zijn kans kunnen grijpen in Peking. Zijn eerste Olympische marathon. Maar hij probeert het niet. De luchtkwaliteit in China is dermate, dat de astmatische Ethiopiër het niet aandurft. Zijn Nederlandse manager Hermens tegenover de Telegraaf: Als hij in Peking de marathon zou lopen, loopt hij zo veel schade op dat hij nooit meer op zijn oude niveau komt”. Tenzij de mate van verontreiniging de komende tijd drastisch afneemt, zal hij niet verschijnen. Hij loopt misschien wel de 10.000 meter. Op die afstand wist hij al wel twee keer het Olympisch goud te bemachtigen. De Chinese overheid kondigde aan een groot aantal fabrieken tijdelijk te sluiten en vertrouwen te hebben in het verbeteren van de luchtkwaliteit voor het aanbreken van de maand augustus.

 

De bekendmaking van de toewijzing van de Olympische spelen aan China door het IOC deed weinig stof opwaaien in de media. De mensenrechtensituatie in het land is al jaren slecht te noemen. Er zijn meerdere politieke partijen, maar allen onder controle van de Communistische partij. Maar we willen graag handel drijven met deze economische reus. Dus een praatje over mensenrechten, martelingen en politieke vrijheid schiet er meestal bij in als een Westerse hoogwaardigheidsbekleder te gast is in het land. Met het naderen van het evenement klinken er echter steeds luider stemmen van afkeuring. Afkeuring van sporters en coaches, die geen politieke statement willen maken door niet te verschijnen. Afkeuring van het IOC, dat de doofpotmethode lijkt te willen toepassen over misstanden gepleegd door het Chinese regime. Afkeuring van onze regering, die de sporters overlevert aan de grillen van het regime. Maar natuurlijk bovenal afkeuring van het regime zelf. Een regime, dat getuige bovenstaand voorbeeld slechts tijdelijk een wat ‘lossere’ en ‘gezonde’ politiek wil voeren als een soort PR-campagne. Om na de Olympische spelen stug vast te houden aan het huidige beleid.

 

Wat weten we eigenlijk van dat onmetelijk grote land aan de andere kant van de aardbol?

 

Ons beeld wordt voor een groot deel bepaald door de media. Actuele thema’s zijn de Chinese overheidscensuur, het niet voldoen aan diverse Europese richtlijnen door Chinese producten, de ‘plattelanders’ die massaal naar de steden trekken en ‘de kwesties Taiwan en Tibet’. Maar toch ook de motor van de Chinese economie die al jaren op volle toeren draait, het tempo waarin men onze standaarden nadert op technisch gebied en in de IT-sector. Het ontluikende kapitalisme in het communistische land. De toenadering tussen Rusland en China op militair vlak. De gevolgen van de ‘één-kind-politiek’ en het mogelijke afschaffen daarvan. Een ontelbaar aantal onderwerpen om te belichten, vanuit vele verschillende invalshoeken.

 

In de volgende alinea’s zal ik een korte impressie geven van het land en de impact van de Spelen en de voorbereiding daarvan voor het land. De hiervoor genoemde zware kwesties worden al breeduit uitgemeten in de media. De volgende feiten brengen u meer ‘up close and personal’ met de Chinese bevolking, hun eigenschappen en doen en laten. Willen we immers niet weten waar we onze sportende zonen en dochters naar toe sturen? Mensen denken in vooroordelen, dus een lichte mate van ironische generalisatie zou moeten kunnen. Zonder vooroordelen en hokjes-denken zou ons brein immers een grote warboel van informatie zijn, zonder structuur en verbanden. Toch moeten we ons realiseren dat China wordt bevolkt door verschillende etnische groepen, elk met hun eigen cultuur en gebruiken. 92% van de bevolking behoort echter tot de ‘Han-Chinezen’.

 

Opmerkelijk:

 

·          Chinezen hebben een cultuur van op straat spugen. Er wordt heel wat afgetuft in de openbare ruimte. Zo erg zelfs dat je met de knieën opgetrokken over de groene glijdende glibbers moet stappen op het gemiddelde Chinese trottoir. Chinezen belanden in hospitalen door de slijmerige substanties. De rochelaars worden nu heropgevoed door middel van een overheidscampagne.

 

·          Chinezen zijn tough as nails. Chinese kinderen lopen naar school. Sommigen doen er wel 4 tot 5 uur over. Dat is niet omdat ze onderweg graag van de omgeving genieten, maar omdat de school zo ver weg is. En dat is niet gemakkelijk als er thuis geen geld voor eten is en je op school slechts een builtje rijst geserveerd krijgt.

 

·          Chinezen zijn fanatieke ‘gamers’. Onlangs overleed een man van rond de dertig, die drie dagen en nachten achtereen had gespeeld via het internet. De op alle fronten actieve overheid weet ook hier raad. Er komt een wet tegen online-gameverslaving. De eerste drie uur kun je nog spelen, maar daarna volgen er twee uur lang meldingen dat je moet gaan rusten en daarna is het afgelopen voor die dag.

 

·          Chinezen maken over het algemeen gebruik van een gat in de grond als toilet. Een niet al te schoon gat dat is. Of een prullenbak. Of een hoekje op straat. Ze kunnen zich soms maar moeilijk aanpassen aan onze stijl van het deponeren van onze behoeften. Vandaar de voetstappen op de bril van het toilet in het vliegtuig van je vorige zomervakantie. Of het feit dat die ene Chinees de deur niet op slot had gedaan.

 

·          Chinezen zijn verzot op karaoke en gerelateerde cafés. Het land telt zo’n 100.000 gelegenheden specifiek gericht op dit gezelschapsspel. De arme zielen moeten komend jaar helaas forse censuur op ‘ongezonde’ songteksten tegemoet zien en het heffen van belastingen in de vorm van royalties door de overheid. De gelegenheden zijn niet altijd even veilig. Geregeld breekt er brand uit of exploderen er ‘bars en nightclubs’. Dat laatste vanwege illegaal weggestoken explosieven. Nieuwjaar moet immers gevierd worden. Vooral in China.

 

·          Chinezen schrijven in karakter-schrift. Dit is niet altijd een eenduidig schrift. Soms is dit problematisch. Het karakter voor ‘straatmeisje’ is hetzelfde als dat voor ‘groep’. Een man kon zijn echtgenote na een groepsuitje moeilijk overtuigen van zijn goede bedoelingen toen ze een briefje in zijn binnenzak vond met het betreffende karakter en de vermelding ‘600 yuan’ (zo’n 60 euro). Ondanks verklaringen en steunbetuigingen van zijn vrienden zette ze de arme sloeber op straat.

 

·          Chinezen zijn net als wij fanatieke fietsers. Men verplaatst hele karrenvrachten via het vervoermiddel. Mensen zijn er letterlijk afhankelijk van als het gaat om hun broodwinning. Je houdt je hart vast als je ziet hoe sommige Chinezen hun fietsen bij elkaar houden met ‘plakband en touwtjes”, volgens Chinarootsenreizen.nl. Het verkeer is geen pretje. Fietsers zijn acceptabel aangeschoten wild voor bussen, auto’s en tractoren.

·          Chinezen zijn geduldig. Een moordenaar werd onlangs gevonden na zich 17 jaar achtereen verborgen te hebben gehouden in een tunnel onder zijn huis. Hij verveelde zich en was enigszins opgelucht. Wanneer men zaken doet met China is geduld ook een schone zaak. Chinezen bouwen het eerst liefst een lange vriendschappelijke relatie van vertrouwen op alvorens tot zaken te komen. Een Chinees is niet altijd transparant als het gaat om het geven van een mening. Een directe ‘nee’ komt niet voor in het vocabulaire en om gezichtsverlies bij jou als tegenpartij te voorkomen vertelt een Chinees je soms precies wat je wilt horen.

 

De aanloop naar de Olympische Spelen

 

De vorige alinea moet een menselijk beeld laten zien van de samenleving die zo gebukt gaat onder het totalitaire regime. Het totalitaire regime dat de berichtgeving in de media overheerst. Toch zijn veranderingen waarneembaar. De vrijemarkteconomie deed binnen bepaalde sectoren zijn intrede en mogelijk volgt mede daardoor op den duur meer politieke vrijheid. Maar de macht van China als wereldeconomie neemt alleen maar toe. Kan het Westen nog wel een geloofwaardige vuist maken als dat zou moeten? Of zijn we al te zeer afhankelijk geworden van het immense depot aan goedkope arbeidskracht. Hebben we nog wel een platform waar we een stem van afkeuring kunnen laten horen? Of is China ook al militair te machtig? Hebben we nog wel voldoende natuurlijke hulpbronnen voorradig zodat ook de gemiddelde Chinees zich op termijn kan spiegelen aan ons welvaartsniveau? Eén op de vijf inwoners op onze planeet is een Chinees. Wetenschappers breken zich nu al het hoofd over de gevolgen voor de aarde als straks elke Chinees met een autootje op een straathoek voor het stoplicht staat.

 

Enige tijd geleden begonnen er stemmen te kinken die opriepen tot een boycot van de Olympische Spelen in China. In ons land was cabaretier Erik van Muiswinkel de eerste die er luidkeels toe opriep. Hij richtte zijn oproep direct op de sporters. Hij vindt dat zulk een verbroederend sportfestijn niet kan plaatsvinden in een land dat stelselmatig de rechten van de eigen inwoners schendt. Met consorten nam hij een single op. Zwemcoach Jacco Verhaeren reageerde door de bal bij het IOC neer te leggen. Zij zouden zich uit moeten spreken over het naleven van de mensenrechten in China. IOC-lid Hein Verbruggen zette de man achter o.a. Inge de Bruin en Pieter van den Hoogenband in de hoek door zijn commentaar als het populaire gebral van ‘zomaar een zwemcoach’ af te doen. Het IOC is degene die zaken heeft gedaan met China en volgens Amnesty International, ook toezeggingen heeft gedaan over het ‘monitoren’ van de mensenrechten. Zeker als dat gaat om de bouwvakkers en alle andere Chinezen die direct meewerken aan de totstandkoming. Rogge tegenover de BBC in 2002 en 2004: '…we are convinced that the Olympic Games will improve the human rights record [in China]. They [the Chinese government] will improve their human rights record. […] We at the IOC urged the Chinese government to improve, as soon as possible, their record in human rights. However, the IOC is a responsible organisation and if either security, logistics or human rights are not acted upon to our satisfaction then we will act.' In 2004: 'The responsibility of the IOC is to fight for values. We've said very clearly that we want full respect of human rights for the Games to our Chinese friends and the Chinese leadership. We do not have the expertise to judge the evolution of these different social changes. There are other organizations for that and we are listening to them.' En toch besloten Hein Verbruggen en later ook IOC-voorzitter Jacques Rogge dat de mensenrechten in China voldoende gerespecteerd worden. De toon was gezet.

 

Toen brak het geweld los in Tibet.

 

Het Chinese leger maaide met mitrailleursalvo’s demonstranten in de Tibetaanse hoofdstad Llasa met bosjes neer. De wereld reageerde geschokt. Direct na de gebeurtenissen wenste het IOC nog steeds geen stellingname te nemen tegen het geweld. Diverse regeringen deden dat wel, maar gaven tevens aan niets te zien in een boycot van de Olympische Spelen. Nederland sluit zich hierbij aan. De toestand is veilig. Als je geen Tibetaan bent. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen waarschuwt sporters wel voor arrestatie door de Chinese ‘gedachtenpolitie’. Dus bij een eventuele huldiging geen politieke statements in woord of beeld want dan ga je de cel in. Net zoals de demonstrant tijdens de ceremonie van het vertrek van het Olympisch vuur. Hij kwam even in beeld en mag daar nu vijf jaar over nadenken. Spreekt een sporter zich uit dan hoeft hij weinig van onze Minister van Buitenlandse Zaken te verwachten. Consulaire bijstand en 30 euro per dag voor een advocaat en that’s it. Het IOC leek de gang van zaken in Tibet ook nog steeds wel prima te vinden. In Lausanne, voor het hoofdkantoor van de organisatie begonnen demonstraties plaats te vinden, om het IOC te bewegen haar zwijgen te verbreken over de situatie in Tibet. En om haar te wijzen op haar verantwoordelijkheid.

 

China heeft namelijk ook toezeggingen gedaan.

 

Amnesty International verzamelde enkele van deze toezeggingen:

 

·          'Door Beijing de Olympische Spelen toe te wijzen, wordt de ontwikkeling van de mensenrechten in China gestimuleerd.' Dat verklaarde de vice-president van het kandidaatscomité van de Olympisch Comité Beijing 2008, Liu Jingmin, in april 2001.

 

·          Liu Jingmin, loco-burgemeester van Beijing, op 21 februari 2001: 'Eight years is a long time […] If people have a target like the Olympics to strive for, it will help us establish a more just and harmonious society, a more democratic society, and help integrate China into the world.'

 

·          '[The Olympic Games] will help promote all economic and social projects and will also benefit the further development of our human rights cause', aldus Liu Qi, burgemeester van Beijing in de International Herald Tribune van 14 juni 2001

 

·          'We will give the media complete freedom to report when they come to China. [...] We are confident that the Games coming to China not only promotes our economy but also enhances all social conditions, including education, health and human rights', Wang Wei, secretaris-generaal van het Beijing Olympic Bid Committee in China Daily van 13 juli 2001. (De Spelen werden op 13 juli 2001 aan China toegekend.)

 

En dan nu de feiten volgens Amnesty International:

 

·          De nieuwe regels (…omtrent persvrijheid) gelden alleen voor de buitenlandse pers en zijn ook tijdelijk. Na de Paralympische Spelen (in september) zullen ze weer worden ingetrokken. Amnesty International (en andere organisaties, zoals Human Rights Watch) constateren dat de persvrijheid (voor buitenlanders) in de praktijk nauwelijks versoepeld is. Chinese media krijgen in aanloop naar de Spelen zelfs steeds minder vrijheid. In het belang van de ‘harmonieuze samenleving’ worden de touwtjes steeds strakker aangetrokken: journalisten en schrijvers worden nog steeds opgepakt en ontslagen en kranten worden gesloten.

 

·          Internetcensuur en het afsluiten van websites is wijdverbreid. De afgelopen jaren kregen enkele internetjournalisten twaalf jaar cel. Op de jaarlijkse persvrijheidindex van Verslaggevers zonder Grenzen staat China steevast in de laagste regionen: in 2006 op plaats 163 van de 168. (…) Verslaggevers worden regelmatig door de autoriteiten geïntimideerd, gearresteerd of op andere manieren belemmerd in hun werk.

 

·          (…) voor de aanleg van Olympische faciliteiten duizenden mensen gedwongen zijn hun huis, bedrijf of grond te verlaten. Sommigen kwamen daar pas achter toen de bulldozers al op de stoep stonden. Er zijn ook verhalen van huizen die werden gesloopt terwijl er nog mensen in lagen te slapen. Slachtoffers van gedwongen uitzettingen worden bovendien vaak niet of nauwelijks gecompenseerd. Mensen die protesteren tegen deze gang van zaken lopen het risico gearresteerd en gemarteld te worden.

 

Volgens Amnesty is een goed voorbeeld van deze gang van zaken ‘het verhaal van Ye Guozhu: “Ye Guozhu werd uit zijn huis verdreven omdat op dit stuk grond bouwwerkzaamheden gepland waren voor de Olympische Spelen. Hij werd in december 2004 tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld nadat hij een vergunning had aangevraagd om met andere slachtoffers van gedwongen huisuitzettingen te demonstreren in Beijing. Naar verluidt lijdt Ye onder ernstige gezondheidsproblemen, ondermeer doordat hij met regelmaat is gemarteld. Gevangenispersoneel heeft hem met zijn armen aan het plafond gehangen en geslagen. Eind 2006 werd Ye in de Chaobai gevangenis geslagen met stroomstokken. In februari 2007 kreeg hij tien maanden disciplinaire straf opgelegd in de Qingyuan-gevangenis, waarschijnlijk vanwege zijn aanhoudende pogingen om tegen zijn veroordeling in beroep te gaan.”

 

De organisatie vervolgt:

 

·          De lokale autoriteiten van Beijing besloten begin 2006 de straf ‘heropvoeding door arbeid’ te gebruiken om de stad schoon en veilig te maken en te zorgen dat de Spelen ordelijk verlopen. Anders dan bij reguliere gevangenisstraffen is het de politie die mensen tot ‘heropvoeding door arbeid’ veroordeelt, en komt er geen rechter aan te pas. Beijing breidde met het oog op de Spelen de toepassing van deze straf uit tot overtredingen waaronder illegaal reclame maken, handeldrijven zonder vergunning, folders uitdelen, landloperij of bedelarij.

 

·          Steeds vaker worden mensen tamelijk willekeurig onder huisarrest geplaatst als zij in opstand komen tegen misstanden. In juni kregen twee Chinese documentairemakers (Hu Jia en Zeng Jinyan) huisarrest opgelegd, vlak voordat zij naar Europa zouden reizen om hun film over een eerdere periode van huisarrest te tonen.

 

·          (…) er zijn honderden gewetensgevangenen. Naar schatting 500.000 mensen zitten zonder vorm van proces vast in een werkkamp. Er wordt gemarteld. Meer dan 90 procent van alle doodstraffen wordt in China voltrokken, bijna altijd na een oneerlijk proces. Er is veel politiegeweld. Religieuze en etnische minderheden, zoals de Oeigoeren en de Tibetanen, worden ernstig gediscrimineerd en onderdrukt.

 

Boycot of niet?

 

Een sporter mag je niet vragen tot een boycot over te gaan. Een topsporter richt zijn leven minstens vier jaar lang naar het presteren op een kort ogenblik om het meest eervolle eremetaal te veroveren. Hij is daarbij afhankelijk van het IOC als het gaat om de plek waar hij zijn prestatie mag gaan leveren. Tijdens het toernooi sluit de sporter zich op momenten af, om zich volledig te concentreren op het behaalde doel en om het zelfvertrouwen na jaren intensieve trainingsarbeid verder te versterken voor het ‘moment supreme’. De sporter bereidt zijn of haar lichaam voor op de omstandigheden, zoals het weer, het eten, de luchtvochtigheid en luchtkwaliteit en de lokale gebruiken. Als topsporter krijg je misschien maximaal drie keer de kans om uit te komen op de Olympische Spelen. Voor velen blijft het echter bij een enkele maal. Het maken van een statement in het land zelf lijdt tot celstraf. Vooraf een boycot afkondigen is jaren van trainingsarbeid en persoonlijke devotie weggooien. Een statement op enig moment zou de sporter sieren, maar we mogen het niet van ze vragen. Geweldig daarom het bericht dat IOC-voorzitter Rogge (op weg naar Olympia) nu toch de situatie in Tibet veroordeelt en China oproept de mensenrechten te verbeteren en het geweld te beëindigen, na eerder aangegeven te hebben dat het IOC zich niet in politieke discussies moet mengen.

 

Rogge spreekt nog meer woorden waar ik me voor nu bij aan kan sluiten.

 

Het boycotten van het toernooi is geen optie en zou contraproductief werken op het verbeteren van de mensenrechten. Het binnenhalen van de duizenden camera’s en miljoenen toeschouwers in hun eigen huiskamer zorgt dat het regime in China geen verstoppertje meer kan spelen. Niet elk stukje informatie kan gecontroleerd worden. Het toernooi en de aandacht zal de emancipatie van China doen verspoedigen. Twee andere IOC-leden kwam al eerder met opmerkingen die hout snijden, voordat het IOC overging tot het veroordelen van het geweld. Vice-voorzitter Bach van het IOC tegenover het ANP: “Het IOC gelooft dat de intensieve focus op China van de internationale gemeenschap een positief effect zal hebben. Wij denken dat de Spelen helpen om China ‘open’ te krijgen. De Spelen kunnen slechts als katalysator dienen in het oplossen van politieke of humanitaire vraagstukken.” De voorzitter van de Franse judobond, Jean Luc Rouge stelt het nog iets scherper. Het doorgaan van de Spelen is juist een bedreiging voor de autoriteiten en haar praktijken. Hij legt de link met Moskou in 1980, toen hij zelf meedeed als Judoka. De Russische invasie in Afghanistan had er toendertijd voor gezorgd dat er ook sprake was van een boycot. “De Spelen in Moskou hebben er wel voor gezorgd dat de schijnwerpers op Rusland kwamen te staan. Het heeft eraan bijgedragen dat negen jaar later de Berlijnse muur viel. Zonder de komende spelen zou er veel minder bezorgheid zijn in de wereld over de gebeurtenissen in Tibet.” Er zijn lichtstraaltjes zichtbaar. Het land beloofde onlangs vervuiling met 45% terug te brengen voor 2020. Na eerder (terecht) aangegeven te hebben vervuiling niet te willen beperken omdat het Westen de historische verantwoordelijkheid draagt voor de mondiale vervuiling.

 

Een dag na pasen, na het ontsteken van de Olympische vlam reageert Hein Verbruggen als IOC-lid in het AD op enkele zaken die in dit artikel aan bod komen. Hij ontkent eerder Jacco Verhaeren een veeg uit de pan te hebben gegeven. Of niet. Lees zelf maar: “Ik heb nooit gezegd 'popie-jopiegedrag van zo maar een zwemtrainer’. Wel heb ik gezegd dat ik het goedkoop vind, dat je het IOC politieke uitspraken wilt ontlokken terwijl je zelf wel naar de Spelen van Peking gaat. Ik vind de oproep van Foppe de Haan en Jacco Verhaeren daarom getuigen van populair gedrag,'' aldus Verbruggen tegenover het AD. Verder stelt hij dat van het IOC niet verwacht mag worden dat het politieke uitspraken doet (al gebeurd) en verder diskwalificeert hij aangehaald Amnesty-rapport: ,,Dat is flagrant niet waar, er zijn namelijk geen afspraken. Amnesty moet geen dingen zeggen die aantoonbaar niet waar zijn.'' Verder noemt hij het opstappen van Steven Spielberg uit de organisatie van de openingsceremonie “een grote tegenvaller is voor de organisatie, en dat de kwestie Tibet zeker impact zal hebben.” Een minder grote tegenvaller is het thuisblijven van kroonprins Charles van Engeland: ,,Hij is nog nooit bij de Spelen is geweest, dus dat is geen nieuws.''

 

Kortom: Het IOC moet de zaken ‘monitoren’ en dat –in tegenstelling tot de mening van Rogge- als één van haar kerntaken zien naar de aanloop van het toernooi. Zij zijn verantwoordelijk voor de keuze van de locatie. Van de kant van de sporters mogen we weinig verwachten en dat is terecht. Al zou een ‘Jesse Owens-achtige’ statement tijdens een huldiging zeker voor een wereldwijde ‘kippenvel-reactie’ kunnen zorgen. De nationale regeringen zijn verantwoordelijk voor het beschermen van het welzijn van onze sporters in den vreemde. De media zijn verantwoordelijk voor berichtgeving die zoveel mogelijk alle aspecten belicht. En wij als wereld zijn verantwoordelijk voor het voortdurend oproepen van de discussie over het naleven van de mensenrechten in China door China.

 

Bronnen:

 

Telegraaf.nl: Gebrselassie laat Olympische marathon lopen, Zwijgen Rogge doodt Tibetanen.

Nu.nl: Opmerkelijk: Chinezen struikelen over eigen karakter, Chinees dood na drie dagen non-stop gamen.

Chinarootsenreizen.nl : meerdere pagina’s.

Endandit.nl : Verhagen: Sporters met een grote mond kunnen opgepakt worden.

Gamersnet.nl : Chinese overheid komt met wet tegen gameverslaving.

Volkskrantblog.nl : Dutch government scientists : China grootste CO2 vervuiler.

EVD.nl : China : zakelijke gedragscode.

Amnesty.nl : 'Het IOC heeft wel degelijk een belofte gedaan om toe te zien op de verbetering van de mensenrechtensituatie.'

NuSport.nl :IOC hoopt op vreedzame oplossing’.

 

Foto’s:

 

HLN.be/Telegraaf.nl/ChinaRootsenReizen.nl/

 

Reageer op dit artikel in het forum

 

Meer van deze schrijver