|
|
Virtueel sporten De
toekomst van sport in de 21ste eeuw? Door GERSON HEIDINGA, TobSport.nl Gepost op: 24-11-2008. “Want zeg nu zelf: ook
al moet u niets hebben van innovaties als de Nintendo Wii, als in de toekomst
al uw teamgenoten een digitaal trapveldje hebben ontdekt om zich te vermaken,
staat u daar maar mooi te verpieteren op het echte trainingsveld. In uw
eentje. In de regen.” Onderwerpen in dit artikel: ·
De Nintendo Wii ·
De sports-games Football Manager en NBA Live ·
‘Virtual Fitness’ ·
Revalideren in een virtuele
omgeving TobSport nam u dit jaar al tweemaal mee in het huwelijk van
hoogstaande techniek met topsport. U kunt dit artikel zien als een deel 3
over de succesvolle combinatie van praktisch toegepaste wetenschap en
topsport. Toch ligt de ‘scope’ van dit artikel weer net iets anders. In dit
artikel komen moderne trends aan bod, die techniek en sport samenbrengen in
een virtuele wereld, waarbij het eindproduct beschikbaar is voor topsporters,
maar ook en soms al eerder voor Jan-met-de-pet.
En dat zijn u en ik, als consumenten op de markt voor multimediale
consumentenproducten. Lopen wij dan als amateurs eens voorop bij de adoptie
van vernieuwende sportontwikkelingen en -toepassingen? Gaat dit artikel soms
over amateursport en computerspelletjes? En is dit dan nog wel een
TobSport-waardig topsport-gerelateerd artikel? Dit onderwerp diskwalificeert zichzelf niet, door buiten
de kaders van deze site te treden, omdat de beschreven technieken impact
hebben op de vorming van de komende generatie topsporters. Sommige technieken
hebben zelfs al een sterke invloed op de topsporters van vandaag. Denk
bijvoorbeeld eens aan technieken, die al toegepast worden bij het
revalidatieproces van topsporters (simulatoren, games, analyses, etc.). Maar
het onderwerp is breder gekozen: het toepassen van innovatieve, multimediale
technieken in de sport in het algemeen en aan de top in het bijzonder heeft
ook invloed op de manier, waarop wij als individuen sport bedrijven. En gaan
bedrijven. Want zeg nu zelf: ook al moet u niets hebben van een innovatie als
de Nintendo Wii, als straks al uw teamgenoten een digitaal trapveldje hebben
ontdekt, staat u daar maar mooi te verpieteren op het echte trainingsveld. In
uw eentje. In de regen. Een definitie van het
begrip ‘Virtual Sports’ Het begrip virtuele sport is breed. Breder dan Mike Tyson.
Het wordt gebruikt voor meerdere, van elkaar verschillende zaken. Doe de
Google-test maar eens. ‘Virtuele sport’ omvat computergames, virtuele
simulaties, weddenschappen via het internet op echte sportwedstrijden,
sportmanagementspellen, trainingsmethoden en wedstrijden, therapie en
oefeningen bij revalidatie en puur virtueel entertainment. In dit artikel
komen voorbeelden aan bod die het begrip ‘virtuele sport’ kunnen duiden. Ze
geven een goed beeld van de creativiteit en professionaliteit van de
computerprogrammeurs en –designers, die een realistische, virtuele
sportwereld weten te scheppen, die al voor een ieder van ons toegankelijk is.
Een wereld, die ons sportleven en bijbehorende handelingen verdiept,
uitbreidt, vereenvoudigt en stimuleert. Tobsport neemt u mee in de wereld van
het ‘virtuele sporten’. Een begrip dat volgens deze schrijver gedefinieerd
moet worden als: “het uitvoeren van een
sport of sportief proces, met behulp van technisch hoogwaardige hulpmiddelen,
die een realistische simulatie kunnen realiseren en een duidelijke connectie
hebben met de sportieve doelen in de echte wereld”. 1. De Nintendo Wii: een innovatieve
bewegings-tool De meest originele en innovatieve gamesconsole-firma ter wereld verzon een prachtige, voor het grote
publiek toegankelijke speltoepassing, die de wereldbol in razendsnel tempo
veroverde. Hail Nintendo! Dat laatste voor de hoop, die de Japanners
ons geven als het gaat om het terugbrengen van het stelselmatige overgewicht,
waaronder het gros van de Nederlandse koters tegenwoordig gebukt gaat. Met de
‘Wii’ wordt bewegen weer leuk. Welke whizzkid voelt zich nu niet uitgedaagd
om als professionele sporter strijd te leveren in een virtueel stadion en
zich echt in het zweet te werken voor een goed resultaat? Het einde van een
generatie van kamerolifantjes en couch-potatoes
is aangebroken. Het originele product van Nintendo overbrugt ook de kloof
tussen de generaties. Bekijk de film
voor een voorbeeld van de introductie van de Wii in een bejaardentehuis. De
ouderen weten de nieuwe vinding te waarderen als het gaat om het spelplezier
en de jonge bezoekers kunnen echt even ‘levellen’ met de ouderen: zich even
een voelen met hun wortels, op een gelijk niveau communiceren en zich in
elkaars gedachtenwereld verplaatsen. Prachtig. Jeugd en ouderdom komen samen.
Alleen kunnen eventuele Tweede Wereldoorlog-games voor de Wii beter maar niet
naar binnen gesmokkeld worden. Een voormalige ijzervreter zou maar zo het
contact met de realiteit kunnen kwijtraken en in zijn enthousiasme letsel
kunnen toebrengen aan personeel en bezoekers. Leerlingen van het Elde College uit
Schijndel lieten ouderen in het Monsigneur Bekkershuis uit hun woonplaats kennis
maken met de Wii. De bewoners zijn zeer enthousiast. Nintendo en wijzelf
moeten natuurlijk nog wennen aan de mogelijkheden die het innovatieve
platform biedt. Voorlopig is de enige beperking voor de gamesfirma de eigen
fantasie en voor ons als gebruikers het leren van het spelen met de Wii. Een
mooi voorbeeld van dat leerproces komt van de website van 3FM-Dj Bart Arens.
Voor 3FM mocht hij een game-review maken van het spelen met de Wii (terwijl
hij zelf was gestopt met ‘gamen’ half jaren ’90, op een Amiga 500, uit een
prehistorisch games-tijdperk). Op zijn website heeft Arens zijn ervaringen
opgetekend: “Maak het armbandje van de
controller goed vast!, alarmeert de Wii game console voorafgaand aan het
eerste spel. Reden? In het verleden zijn er al iets te veel prijzige
plasmaschermen gesneuveld, dankzij fanatieke sportievelingen, die niet alleen
de virtuele bal, maar ook de werkelijke controller in een rechte lijn naar de
televisie wierpen. Leg maar eens aan je vader uit, dat er 5000 euro aan
diggelen ligt. Ehm, pap. Wii have a problem…” Arens neemt het op tegen een meer doorgewinterde gamer in
3 sportspellen. Over tennis op de Wii: “De
service voelt vanzelfsprekend, je voelt de bal echt op je ‘racket’ komen,
vanaf service nummer 1 kwam de bal keurig binnen de lijnen aan de overkant,
het kiezen tussen backhand en forehand was af en toe lastig”. Over
Bowling: “Het scoren vond ik iets te
makkelijk gaan, leuk detail: achteruit gooien met de bal is ook mogelijk”. Tenslotte
wordt er gehonkbald: “Ik vind het
verrassend hoe snel je opgaat in de game. Ik sta echt met de knieën gebogen
met het slaghout naar achteren. Zelfs bij de kleinste beweging zie je de
knuppel op het beeldscherm precies hetzelfde doen. Het werpen is makkelijker
dan het slaan, je slaat vaak mis. Stukken realistischer dan tennis en bowlen
wat mij betreft!” Arens verliest uiteindelijk met 1-2 van de meer ervaren
gamer. Zijn openingsquote over gevaar voor schade bij het spelen met de Wii
wordt gestaaft door onderzoek. De Belgische krant De Morgen weet te melden,
dat in een onderzoek met 1.000 Britse Wii Fit-gebruiksters een 5de
deel ongelukjes had gehad bij het gebruik van de Wii Fit. Die ongelukjes
varieerden van “het botsen tegen het
meubilair, het stoten van het hoofd of het verrekken van spieren”. Het
wachten is dus op het opnemen van het begrip ‘Wii-blessure’ in de dikke Van
Dale. 2. Populaire computergames, beter dan
professionele scoutingnetwerken Het lik-me-vesje-wereldje van het voetbal laat weer eens
zien dat het van het professionaliseren van sportprocessen totaal geen kaas
gegeten heeft. ‘Scouting’ was altijd al een ondoorzichtig en schimmig proces
van het speuren naar onontdekte pareltjes. Op steeds jongere leeftijd. En bij
sommige clubs heb je dan geluk met scouts, die over een redelijk
inschattingsvermogen beschikken (De Visser-Lemic-clique bij PSV) en anderen
moeten het doen met mensen, die vooral aan hun eigen (financiële) belang
denken (Hallo Ruud Gullit en je aankopen bij Feyenoord). Een club als Everton
is tenminste eerlijk. Die kopen als eerste professionele voetbalclub gewoon
de rechten op voor het gebruiken van de gehele database van het spel
‘Football Manager’ van maker Sports Interactive uit Londen (editie 2009 is
net uit). En Everton komt daar gewoon ronduit voor uit. En waarom zouden ze
ook niet? Het spel heeft zich bewezen als een spel met een zeer realistische
spelersdatabase. Gevuld met waarderingen door 1.000 echte scouts. Spelers
worden beoordeeld op talent, persoonlijkheid en potentie. Waarbij zelfs
topspelers in de meest obscure competities niet ongezien blijven (mooie
voorbeelden zijn Kaká, Ronaldinho, Messi en Saviola en een Wayne Rooney op
15-jarige leeftijd, die eerder indruk maakten in het spel dan op het veld). Spelers met hoge waarderingen in minder bekende leagues
werden in het echt gescout en verdienden dure transfers naar de grote
league’s in Europa (voorbeeld: Dzsudzsak, PSV). Speel dus Football Manager om
te weten wie je wellicht enkele jaren later in de Champions League-finale
zult zien schitteren. De Pers berichtte eerder al dat diverse Europese clubs Everton
voorgingen, door ‘FM’ te gebruiken als bron van informatie, waaronder
Premiership-collega Chelsea. Managers United wist te melden dat tenminste één
Nederlandse Club het spel Football Manager als scoutingsbron gebruikt.
Geruchten gaan dat het hierbij om Heerenveen gaat. ‘FM2009’ beschikt over een
database met 370.000 spelers en stafleden, verspreid over 20.000 teams in
meer dan 50 landen. Studio Director Miles Jacobsen geeft tegenover De Pers
een kijkje in de keuken bij het maken van Football Manager: “Er werkt een onderzoeksteam aan onze
database, dat groter is dan het grootste scoutingnetwerk bij de echte clubs.
Die werken bij elkaar een onvoorstelbare hoeveelheid wedstrijden af, met
gestandaardiseerde formulieren om de spelers realistische ‘ratings’ te geven.
We zijn er trots op dat zij dingen zien die voor scouts soms verborgen
blijven, en dat FM-spelers ver van tevoren weten wie eraan komt. “ Ook in de NBA wordt een bekende videogame, gericht op consumenten
gebruikt als scoutingsysteem. De populaire serie NBA Live van Electronic Arts
wordt toegepast door ongeveer de helft van de NBA-teams, zegt een
woordvoerder van de NBA tegen de Los Angeles Times. In een interview met de
technisch directeur (general manager) van de Houston Rockets, Daryl Morey,
blijkt dat hij de game toepast “om
talent te evalueren”. Als voorbeeld geeft Morey het aantrekken van
sterspeler Ron Artest door Houston deze zomer. Hij geeft aan dat door het
toevoegen van Artest aan zijn team in het spel de dynamiek van het vernieuwde
Rockets-team perfect gesimuleerd werd. Morey kon een groot aantal
aanvalsspelletjes van te voren testen met Artest en een steeds wisselende
combinatie van medespelers. Morey kan goed zien op welke wijze spelers tot
score komen en welke offensieve en defensieve neigingen ze vertonen in het
veld, door de goede statistische onderbouwing van de artificiële
intelligentie van spelers en teams. 3. Virtual Fitness en virtueel
revalideren van blessures Een vorm van virtuele sport gericht op lichaamsbeweging en
training is een bezoekje aan de virtuele sportschool. Een voorbeeld is
Virtufit.nl, een bedrijf dat de mogelijkheid biedt (thuis) online lessen te
volgen met een instructeur naar keuze. Je traint met gewichten of gewoon op
souplesse. Een virtuele kracht- of conditietraining kan natuurlijk de sociale
contacten op de sportschool niet vervangen, maar de virtuele sportschool is
altijd beschikbaar en kent geen reistijd. Elke 4 tot 6 weken zijn er nieuwe
lessen beschikbaar. Je begint met een gratis conditietest, daarna betaal je
voor de lessen. Virtufit is niet de enige online-aanbieder van virtuele
sport. Yogatv.nl biedt gratis yogalessen aan in de vorm van filmpjes. De site
Starttorun.nl heeft hardlooplessen ter download als mp3-bestand. Onder
begeleiding van muziek en instructies van een persoonlijke coach train je
jezelf voor de tien-kilometer. Het bedrijf Virtual Sport(.nl) maakt ‘Indoor
Cycling’-lessen op dvd, waarbij dagelijks duizenden sporters gebruik maken van
groepslessen, van jong tot oud, van beginner tot gevorderde (Zie het Spinning-promofilmpje). De dvd’s worden
toegepast in sportscholen in ‘Spinning’-lessen en individueel, waarbij
deelnemers bijvoorbeeld een tocht door de Alpen volbrengen. Medewerker
Laurens van Virtual Sport riep onlangs nog DJ’s via het internet op om
frisse, nieuwe muziek aan te leveren voor nieuwe trainingsessies. Het
Brabants Dagblad bericht over Jongerenwerk de Twern uit Tilburg, “die virtueel sporten naar jeugdcentra wil
halen”. “Op fiets, loopband en mat”
kiezen de jongeren uit “computerdansen,
tennissen of fietsen door een bergachtig landschap”. Twern verwacht 15
tot 20.000 euro uit te geven en kwam op het idee na een bezoek aan de
E-Fitzone in Eindhoven, een sportcentrum met verschillende interactieve
games. Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) gaat het
initiatief volgen. De krant weet te melden, dat “TNO al onderzoek deed en concludeerde: het is een meerwaarde op
sportgebied”. Filmpje opent in een nieuw venster... Een andere onderzoeksopzet kwam van Sam Vanstechelman uit
België, die als eindwerk voor zijn studie ‘Grafische en digitale media’ koos
voor het onderwerp “Multimedia als
stimulans bij de behandeling van langdurig revaliderenden”. Hij ondervond,
dat reguliere revalidatietechnieken vaak als “te eenzijdig, te eentonig en te eenzaam” bevonden worden. Hij
ziet het voordeel van het toepassen van multimediale simulaties. Hij pleit
bijvoorbeeld voor het toepassen van roei- en loopsimulaties bij versterkende
oefeningen voor de bovenste ledematen en beschrijft het concept als volgt: “hoe beter de oefeningen uitgevoerd worden,
hoe beter de revaliderende in de roeiwedstrijd zit. Patiënten kunnen met elkaar in competitie gaan”, voor meer
motivatie tijdens de oefeningen. Professor in trainingstechnieken Sue
Stanley-Green van de Florida Southern Universiteit in de Vereningde Staten
zegt dat de Wii Fit en andere videospelletjes, die je aanzetten tot bewegen
een belangrijk hulpmiddel kunnen zijn voor atleten en andere mensen die
revalideren na een blessure. “We willen
een Wii Fit incorporeren in de revalidatiekamer voor bijvoorbeeld oefeningen
na operaties aan knieën en enkels”. De Wii maakt de oefeningen die veel
repetitieve bewegingen vergen minder saai weet Reuters uit haar mond op te
tekenen. De toekomst van
virtuele sport en leertoepassingen Sport en onderwijs zijn met elkaar verweven. Als kind al
leren we dat mentale training en fysieke training hand in hand moeten gaan in
de vorm van het aanbieden van leervakken en gymlessen. Lichaam en geest zijn
met elkaar verbonden. Een gezond lichaam stimuleert de geest en wordt
verkregen door goede leefgewoonten en bewegen. Een positieve en getrainde
geest heeft een positieve invloed op de gezondheid van het lichaam en wordt
verkregen door onder andere scholing. Virtuele toepassingen worden niet
alleen goed in de gaten gehouden in de (professionele) sportwereld. In het
onderwijs vinden we een man, die nadenkt over de toepassing van gaming en virtual reality binnen leeromgevingen. Dr. Piet Kommers geeft in
zijn publicatie “Virtuele Werkelijkheid in het Onderwijs” 4 voorbeelden van
onderwerpen binnen het onderwijs, waarin 3D-toepassingen in de toekomst een
meerwaarde zullen opleveren: 1.
Ruimtelijke
oriëntatie en bijvoorbeeld architectuur 2.
Micro-
en macro-cosmos, zoals in celbiologie en astronomie 3.
Het
oefenen van motorische vaardigheden, zoals bijvoorbeeld skieën of dirigeren 4.
Ingrijpen
in technische apparaten of het menselijk lichaam Kommers doceert aan de Universiteit Twente en spreekt
verder nog de verwachting uit, dat we in de toekomst “het web als een 3D-ruimte gaan betreden”. Dat is namelijk
noodzakelijk, als we “de structuur van
zeer uitgebreide relatienetwerken willen verkennen” (bijvoorbeeld een
virtuele sportomgeving) en dan wel uitgevoerd ”met een directe koppeling van onze ledematen, de stem en
oogbewegingen”. En dat is natuurlijk ook zo. Een virtuele training op een
12-inchscherm op 10 meter afstand levert geen meerwaarde op. Een enorm
plasmascherm neemt al veel beperkingen weg, maar het traditionele web- en
mediagebruik is toch vrij veel op het individu, simpele navigatie en
(2D-)multimedia gericht. Een virtuele wereld, waarin door meerdere mensen
tegelijk gesport kan worden, met een zo realistisch mogelijke nabootsing van
de echte situatie zou een perfect surrogaat kunnen vormen. Met een maximale
stimulatie van alle zintuigen en een perfecte nabootsing van de essentiële
reacties van een omgeving. Kommers plakt hier het label ‘ immersion ’ op, het totaal opgaan in
een virtuele wereld. Toekomstmuziek? In juni 2008 nam het Militair Revalidatiecentrum te Doorn
een door de computer vervaardigde virtuele omgeving in gebruik, waarbij “patiënten 30 tot 40 procent sneller revalideren
dan door traditionele revalidatie.” Het AD geeft de volgende beschrijving
van deze ervaring: “patiënten komen
terecht in een door de computer gecreëerde wereld en zijn daardoor in staat
de lichaamsdelen met het letsel preciezer en daardoor beter te belasten. De
computer ‘ziet’ welke bewegingen de patiënt maakt, doordat er ‘markers’ zijn
bevestigd aan knie, enkel en heup.” Kolonel-revalidatiearts Wim Wertheim
is overtuigd van de positieve effecten van deze virtuele training: “Het gebruik van een virtuele omgeving mét
een bewegend platform kan een positieve invloed hebben op revalidatie,
doordat er op een speelse wijze een behandelprogramma met wedstrijdelementen
kan worden aangeboden”. Hij noemt het toepassen van ‘virtual reality’ nu met name
een uitkomst bij de behandeling van neurologische aandoeningen,
niet-aangeboren hersenletsel en enkelvoudige orthopedische problemen.
Wertheim: “Doordat de patiënt is
afgeleid door de beelden en geluiden, die worden waargenomen, schuift vaak de
pijngrens op. En er is altijd een fysiotherapeut aanwezig ter ondersteuning”.
Maar er is meer. Het AD weet te melden dat ‘virtual reality’ bezig is aan een
opmars in de gezondheidszorg. ‘VR’ wordt ingezet bij de behandeling van
patiënten die aan pleinvrees lijden. Ook bij de behandeling van vliegangst en
hoogtevrees wordt ‘VR’ toegepast. Met een futuristische bril op lijkt het net
of een patiënt zich in een vliegtuig of aan de rand van een afgrond bevindt.
Zo kan hij zonder gevaar zijn angsten overwinnen. In Groningen wordt ‘VR’
door onderzoekers toegepast als een instrument bij pijnbestrijding.
Brandwondenslachtoffers krijgen een virtual-reality-bril op, waardoor zij
zich wanen in een poollandschap, compleet met ijsbergen, sneeuwpoppen en
pinguïns, tijdens het pijnlijke en brandende proces van het verwisselen van
de verbanden. En? Bent u er klaar voor om u onder te dompelen in een
virtuele wereld om een realistische sportwedstrijd aan te gaan tegen een
x-aantal bekende of onbekende tegenstanders? De mogelijkheden liggen er al… Bronnen: Bartarens.com. Virtufit.nl. Virtualsport.nl. Yogatv.nl. Starttorun.nl. Agnes de Goede – “Jongeren moeten virtueel sporten” via
Brabantsdagblad.nl. Piet Kommers – “Virtuele Werkelijkheid in het Onderwijs”
via Surfspace.nl. Demorgen.be – “Wii helpt atleten revalideren”. AD.nl – “Revalideren in virtuele wereld sneller”. Los Angeles
Times – “Teams use video game to judge talent”. Ben Parfitt
/ Edge-online.com – “Everton to use Football Manager for scouting”. Europesoccer.nl – “Everton gebruikt Football Manager voor
scouting”. Dagblad De Pers – “Een database vol Kaka’s en Källströms”.
Foto’s: Animation.eu Reageer op dit artikel in het forum |
 |
