|
|
De Olympische Winterspelen tot 2010:De allerslechtste deelnemers uit de geschiedenis
Door GERSON HEIDINGA, TobSport.nlGepost op:
14-01-2010. In dit artikel (in woord en beeld):
En:
Volgende maand beginnen de Olympische Winterspelen in
Vancouver, Canada. Topsporters maken zich op om een zo goed mogelijke
prestatie te leveren bij de Olympische wintereditie van 2010. In Nederland
verwachten we traditioneel gezien het meest van onze schaatsequipe. Sven
Kramer is al een paar jaar de grote man van het herenschaatsen. Op zijn
schouders rust de meeste druk. Mede door het feit dat zijn ploeg TVM
ondermaats presteert. De trainingsmethoden (te zwaar) werden veelvuldig
bekritiseerd in de media. Sven Kramer wist ondertussen nog maar eens een
nieuw record te vestigen: maar liefst vier Europese allround-titels op rij.
Dat schept natuurlijk hoge verwachtingen bij de Nederlandse achterban, straks
in Vancouver. Zal Kramer om kunnen gaan met
de druk om te presteren in Vancouver? Minder dan een gouden medaille halen is
voor hem een slecht resultaat. De sympathieke Erben Wennemars heeft geen last
meer van de druk tot presteren. Op een honderdste van een seconde miste hij
kwalificatie voor Vancouver. Hij stopte na het NK sprint op de kortebaan met
schaatsen. Het Nederlands Kampioenschap werd gehouden in Erben’s achtertuin,
in Dalfsen. De atleet kreeg er een waardig afscheid. Hij hoopt nu op een kans
op deelname aan de Elfstedentocht in dit seizoen. Wij helpen Erben hopen op
de komst van een nieuwe editie van deze legendarische oer-Friese ronde, waar
we allemaal al te lang op wachten. In vrijwel alle sporten die met
hun beste atleten deel mogen nemen is een Olympische gouden medaille het
allerhoogste goed. Maar hoe zit dat met het schaatsen? Als we Sven Kramer
eens op de man af zouden vragen: “Vergeet de realiteit en je specialisme
en trainingsschema’s. Stel dat je zou kunnen kiezen: de Elfstedentocht winnen
of een gouden medaille op de Olympische Winterspelen? Wat denkt u dan dat hij zou kiezen? En
als we het Wennemars gevraagd hadden, als hij zich daarbij wel had weten te
plaatsen? Het Noordelijk halfrond heerst tijdens de Winterspelen Terug naar de Winterspelen en topsporters
als Sven Kramer. Het gros van de medailles op de Olympische Winterspelen werd
(en wordt) historisch gezien gewonnen door een groep van 15 landen op het
Noordelijk halfrond (De Volkskrant). Nederland behoort tot deze
groep, die allen beschikken over een wintersporttraditie en voldoende
middelen en faciliteiten. Tot de Olympische Winterspelen van Turijn in 2006
wisten slechts 39 verschillende landen een podiumplek tijdens de Winterspelen
te bemachtigen. Toch deden in Turijn in 2006 meer dan 80 landen mee. Een
groot aantal ‘exoten’ heeft zijn weg naar de Winterspelen weten te vinden. Er
zijn 203 landen die deel zouden kunnen nemen aan de Olympische Spelen. Dit
zijn de landen die aangesloten zijn bij het IOC. Het aantal van 203 potentiële
leveranciers van Olympiërs staat traditiegetrouw elke editie van de
Winterspelen garant voor een keur aan optredens van B- en C-artiesten,
die nooit kanshebbers zullen worden. Meedoen aan de jacht naar het allerhoogste
in de sport, een Olympische medaille, is het doel. De meeste van deze
sporters eindigden in het achterveld en vielen niet op. Maar er is ook een
groep onbekwame sporters die wel opvielen door hun deelname aan de
Winterspelen. Ze werden in een klap beroemdheden. Hun prestaties vielen op,
maar niet op positieve wijze. Deze sporters beschikten niet over voldoende
talent om zich op een waardige wijze te meten met de echte topsporters die
deelnemen aan de Winterspelen. Ze konden participeren door het open en
wereldwijde karakter van de Spelen, maar gaven ook aanleiding nog eens goed
na te denken over de toelatingseisen voor dit evenement. De slechtste sporters op de
Olympische Winterspelen komen in dit artikel aan bod. Maar nog beter
gezegd: de sporters die het meest opvielen doordat ze slecht presteerden. Ze
hadden een slecht moment, of pech. Of ze hadden gewoon onvoldoende talent. Ze
leverden een wanprestatie, maar waren zeker vermakelijk voor het publiek. Ze
hebben een gezamenlijke trend neergezet: ongeoefende en weinig getalenteerde
sporters doen als inwoner van een land zonder wintersport-traditie of
traditie in het beoefenen van een specifieke tak van sport een gooi naar de
eeuwige roem door deelname aan de Winterspelen… Opvallend gestuntel tijdens de Winterspelen: Eddie “The Eagle”
Eddie “The Eagle” (echte
naam: Michael Edwards) is een Britse schansspringer, die deelnam aan de
Olympische Winterspelen van Calgary in 1988. In 2010 was hij terug in Canada.
Ditmaal niet om deel te nemen aan de Spelen, maar om de Olympische fakkel
door de stad Winnipeg in Canada te dragen. Eddie werd wereldberoemd na de
Spelen in 1988, maar niet door zijn goede prestaties. Hij werd laatste bij
het schansspringen. Hij eindigde zelfs met een enorme achterstand op de rest
van het veld. De winnaar sprong maar liefst twee keer zo ver als The Eagle.
Edwards wordt gezien als de slechtste Olympiër ooit en dat feit maakte hem
tot een cultheld. Eddie zag er destijds
lachwekkend uit, bovenaan de schans. Hij was duidelijk te zwaar, droeg een
immer beslagen bril met dikke jampotglazen en liet zich als een baksteen van
de schans naar beneden vallen. Zonder gehinderd te worden door een overmatige
aanleg voor de techniek van het schansspringen. Zijn deelname was de
aanleiding voor het Internationaal Olympisch Comité om de toelatingseisen
voor de Olympische Winterspelen aan te scherpen. Eddie bleef mateloos
populair ver na zijn optreden tijdens de Spelen en scoorde in Engeland zelfs
nog een hit met het nummer “Fly Eddie Fly”. Tot 2002 woonde Eddie
Edwards in Canada, maar financiële problemen deden hem terugkeren naar
Engeland. Eddie is nog altijd
recordhouder in het Britse schansspringen met een afstand van 105 meter. Dat zegt
meer over het Britse schansspringen op zichzelf dan over de prestaties van de
vallende adelaar. Eddie zong overigens zijn single ook nog in het Fins in,
samen met nog een nummer. Niet dat hij Fins spreekt. Verder schreef hij zijn
boek “On the Piste”, waar ook een videoversie van uitkwam. Eddie verdween
eigenlijk nooit echt uit beeld. Ook tijdens zijn tochtje met de Olympische
fakkel kon Edwards weer op veel aandacht van fans rekenen. In het verleden
trouwde hij zelfs met een van zijn fans. Eddie verdiende naar verluid meer
dan 6 miljoen euro aan zijn sportcarrière en haalde zo meer geld binnen in
zijn carrière dan de beste schansspringers die deelnamen aan het Olympische
toernooi in Calgary. Philip Boit
Na het optreden van Eddie “The
Eagle” Edwards werden de toelatingseisen voor de Olympische Winterspelen
verscherpt. Toch wist de Keniaan Philip Boit deelname af te dwingen
bij het langlaufen. Stelt u zich eens een ranke Keniaan voor die zich een weg
door een poollandschap ploegt. Lukt het? Toeschouwers hadden in ieder geval
meer dan genoeg tijd om zich te vergapen aan de Keniaan. Hij deed meer dan
een uur over het langlaufparcours tijdens de Olympische Winterspelen van
Nagano in 1998. Zijn tegenstanders wisten allemaal te finishen tussen de 20
en 25 minuten na het moment van vertrek. De toeschouwers konden de Keniaan
echter wel waarderen en moedigden hem volmondig aan. Boit toonde in ieder
geval de verbetenheid van een topsporter. Saillant detail is dat de broer van
Boit een bronzen medaille won tijdens de Zomerspelen van 1972. Boit kwam in 1997 tijdens een
vakantie voor het eerst in aanraking met sneeuw. Hij wist niet wat hij zag.
Hij genoot er zo van dat hij zich aanmeldde bij het Nationaal Olympisch
Comité van Kenia. Die gaven hem permissie om voor het land uit te komen en
Boit ging vervolgens trainen met latten in het zand. Aan de start van de 10
kilometer langlaufen in Nagano stond Boit voor het eerst in zijn leven op
ski’s in de sneeuw. Bij de finish stond winnaar van het goud, Björn Dæhlie
hem
op te wachten om hem te feliciteren met zijn prestatie. Boit zou later zijn
zoontje vernoemen naar de Noorse gouden medaille-winnaar. Dæhlie was zijn
idool. Boit had natuurlijk de tijd van zijn leven tijdens het
Olympische toernooi. Mooi in lijn met de Olympische gedachte dat deelnemen
belangrijker is dan winnen en dat verschillende culturen elkaar ontmoeten en
leren respecteren. In Salt Lake City, bij de
Olympische Winterspelen van 2002 was Boit weer van de partij, maar nu had hij
navolging gekregen bij het beoefenen van deze Olympische discipline. De
eerste deelnemer aan de Olympische Winterspelen uit Kameroen diende zich aan
(Menyolli), net als de eerste deelnemer uit Thailand (Nagvajara). Maar ook de
eerste winteratleet uit Ierland die deelnam aan deze discipline diende zich
aan (O’Connor). Allen kwamen ze uit bij het langlaufen en allemaal liet Boit
ze achter zich. Net als nog twee andere deelnemers. Uit een veld van 71
langlaufers was Boit nu als 66e geëindigd. In Turijn in 2006 wist
Boit zijn prestatie te evenaren. Weer liet hij 5 andere langlaufers achter
zich. Hij werd 92e. In Nederland kwam Boit later nog in beeld toen
Bart Veldkamp hem benaderde voor zijn tv-programma “Kluners uit Kenia”.
Samen selecteerden ze geschikte Keniaanse kandidaten om te leren schaatsen in
Nederland. Alle
tegenstanders van Steven Bradbury
Terwijl verreweg de meeste
Olympische medailles bij de Winterspelen naar atleten afkomstig van het
Noordelijk halfrond gaan, liet Australië als vertegenwoordiger van het
Zuidelijk halfrond zich niet onbetuigd tijdens de Winterspelen van 2002 in
Salt Lake City. Het immense en zeer warme land down-under wist maar liefst twee gouden medailles te winnen. Eén
ervan ging naar short-track-schaatser Steven Bradbury voor zijn race
tijdens de 1000 meter short-track. Hij verdiende zijn gouden
medaille echter op opmerkelijke wijze. Bradbury ging met een flinke
achterstand op de rest van het deelnemersveld de laatste ronde in. In de
laatste bocht komen al zijn concurrenten ten val. Terwijl de concurrenten op
hun rug over het ijs richting boarding glijden en zich in alle haast proberen
op te richten, passeert Bradbury de hele kliek om met de eer te gaan
strijken. Het leverde in ieder geval een hilarisch en onvergetelijk
sportmoment op: Tommy Salo In het gezelschap van notoire
prutsers tijdens de Winterspelen is Tommy Salo een vreemde eend in de
bijt. De legendarische Zweedse keeper van het nationale ijshockeyteam wist
een indrukwekkende carrière neer te zetten. Zweden is bovendien een land met
een rijke wintersporttraditie. Met Zweden wist hij tijdens de Olympische
Winterspelen van 1994 in Lillehammer een gouden medaille te behalen. Hij won
kampioenschappen in de IHL (zusje van de NHL in Amerika, Canada) en werd daar
zelfs Meest Waardevolle Speler. In de NHL speelde Salo onder andere voor de
New York Islanders en Edmonton Oilers. Hij kwam in die tijd ook uit in de NHL
All-Star Game. Na Zweden’s gouden medaille in
1994 nam het land opnieuw deel aan het ijshockeytoernooi in 1998. Na 4
wedstrijden lag Zweden eruit. In 2002 was Zweden zelfs de topfavoriet om
eindoverwinnaar te worden van het toernooi. Zweden trof Wit-Rusland in de
kwartfinale van het toernooi. Laat in de 3de en afsluitende
periode is de stand gelijk (3 tegen 3). Verdediger Kopat van Wit-Rusland
besluit ‘in de blessuretijd’ te schieten van meer dan 20 meter afstand. Een
wanhoopsschot. Normaliter zou de puck een makkelijke prooi moeten zijn voor
de gelouterde doelman van de Zweden. Het liep allemaal net even anders. Een
moment werd geboren waar de doelman zijn leven lang nog aan herinnerd zal
worden. Het schot van Kopat ketste af op het beschermende masker van doelman
Salo. De puck vloog de lucht weer in, stuiterde op de rug van Salo en
belandde zo achter hem in het net van het doel. Wit-Rusland versloeg zo de
topfavoriet met 4-3 en Salo werd tot nationale zondebok gemaakt. Ondanks
opmerkingen van teamgenoten dat het verlies natuurlijk niet alleen Salo aan
te rekenen was, had het publiek zijn mening al bepaald. Salo is natuurlijk
geen mislukkeling en een sporter die absoluut waardig is om te acteren op een
Olympisch toneel. Maar zijn keepersblunder kreeg over de jaren zoveel
aandacht dat het een van de bekendste sportbloopers aller tijden opleverde.
Salo’s actie werd een symbool voor het falen van de topsporter. En daarom
hoort hij in dit rijtje thuis. Om die ene actie, die de hele wereld overging. De Marokkaanse alpine- en crosscountry-skiploeg Tijdens de Olympische
Winterspelen van 1992 in Albertville nam een grote afvaardiging vanuit Marokko deel aan een groot aantal
verschillende disciplines bij het skiën. 12 mannen en 2 vrouwen vertrokken
naar Frankrijk om Marokko op de wereldwijde ski-kaart te zetten. Ze kwamen
uit bij verschillende disciplines van het alpineskiën en het cross-country-skiën.
In Marokko zelf kan geskied worden op de besneeuwde hellingen van het
Atlas-gebergte. Of in het zand van de woestijn. Maar het Atlas-gebergte is
geenszins te vergelijken met de populaire Europese ski-oorden. En de woestijn
zeker niet. Enkele leden van de Marokkaanse
skiploeg wisten zich in 1992 dermate te onderscheiden, dat er jaren later nog
over hen gesproken wordt. En niet in positieve zin. Marokko schaamt zich
massaal en nog steeds voor hun prestaties. In overzichten met bloopers van de
Winterspelen worden de fragmenten nog vaak opgenomen. De namen van de
individuele sporters in combinatie met hun prestaties zijn echter niet meer
of nauwelijks te achterhalen op het internet. In diverse artikelen worden de
skiërs die de grootste wanprestaties neer wisten te zetten zonder vermelding
van de juiste personalia aangeduid als ‘Marokkaanse skiërs’. Het trauma voor Marokko zit zo
diep, dat pas dit jaar opnieuw een Marokkaan zal deelnemen aan de
Winterspelen. De eerste deelnemer voor Marokko sinds 1992 dus. En bijna deden
er zelfs twee Marokkanen mee. Sarah Ben Mansour is een ski-ster, die door een
blessure helaas niet kan uitkomen op de Spelen. Haar mannelijke collega Samir
Azzimani zal echter in 2010 wel de ondankbare taak op zich nemen om de
prestaties van de ploeg uit 1992 te doen vergeten. Azzimani is daarbij niet
alleen de enige Marokkaan die deelneemt aan de Winterspelen, hij is zelfs de
enige Arabier. Azzimani zal zowel uitkomen bij de slalom als bij de grote
slalom. Als Sarah Ben Mansour wel had
kunnen deelnemen in 2010 was zij de eerste Afrikaanse vrouw geworden die deel
zou nemen aan de Olympische Winterspelen. Nu zal de eer bij deze editie van
de Olympische Winterspelen gaan naar een winteratlete uit Madagaskar. Uit
interviews met Sarah Ben Mansour blijkt hoeveel impact de prestaties
van de ploeg uit 1992 nog altijd hebben. Met name op de beeldvorming bij het
grote publiek. Ben Mansour werd als Marokkaanse nergens serieus genomen als
skister en moest veel moeite doen om uiteindelijk toegelaten te worden tot de
Spelen. Wat gebeurde er dan in
1992 met de Marokkaanse skiploeg zult u zich afvragen? De alpineskiër die deelnam aan
de grote slalom werd door de concurrentie destijds op een volle ronde gezet.
Iets dat eigenlijk nooit voorkomt in deze sport. Een andere skiër viel keer
op keer, stond toch manmoedig weer op, maar werd door de concurrentie ook al
snel op enkele ronden achterstand gezet. Andere skiërs werden al bijna direct
bij de start of na een eerste ronde gediskwalificeerd. Waarom blijkt lastig
te achterhalen. Leverden ze een gevaar op voor zichzelf, tegenstanders of het
publiek? Vlogen de skilatten alle kanten op? Alle skiërs eindigden standaard
met afstand als laatste in hun competities. Als ze al finishten. Voor Sarah Ben Mansour is er nog
voldoende gelegenheid en tijd om deel te nemen aan een nieuwe editie van de
Winterspelen. Ze is nog maar 18 jaar oud. Ze is geboren in Vlaanderen en
traint daar opvallend genoeg in het ‘Casablanca Ski Center’. Mansour skiede
in totaal slechts twee dagen in Afrika, op de rug van het Atlasgebergte. Daar
gaf ze demonstratietrainingen aan ‘locals’. Mansour heeft zich in ieder geval
op redelijke wijze kunnen voorbereiden op deelname aan de Winterspelen. Datzelfde gold niet voor de Mexicaan Roberto Alvarez. Deze cross-country-skiër nam deel aan de 50
km cross-country in 1988 in Calgary. Tot die tijd had hij nog nooit
verder geskied dan een totale afgelegde afstand van 20 kilometer. Hij
eindigde op de 61e en laatste plaats en finishte ruim een uur
nadat de nummer 60 uit het eindklassement was gefinisht. Maar hij haalde de
eindstreep dus wel! Maar niet nadat de organisatie al lang en breed een groep
officials had aangewezen die Alvarez moesten gaan zoeken langs het parcours.
Toen de nummer 60 al lang en breed binnen was, vermoedde men dat er onderweg
iets mis gegaan moest zijn met de Mexicaan. Besluit: De sporters die hierboven aan
bod kwamen vormen slechts een kleine steekproef van het totaal aan onbekwame sporters
die deelnamen aan een editie van de Winterspelen. Eddie ‘the Eagle’ en Philip
Boit hielden een grote naamsbekendheid over aan hun deelname. The Eagle
verdiende zelfs erg goed aan zijn wanprestaties. Anderen vallen op, maar
worden ook weer snel vergeten. Ik kan mij nog een deelneemster aan de
Winterspelen herinneren die in een slee of bob zich ongehinderd door enige
vorm van stuurmanskunst op een ijsbaan de dood tegemoet leek te gaan. Het
ging hier om een Italiaanse (?) vrouw van middelbare leeftijd, duidelijk te
zwaar, die deelnam om deel te nemen. Of vanuit een vreemd genoegen om
zichzelf voor paal te zetten. Maar wie herrinert zich nog haar naam? Enig
speurwerk met Google leverde geen resultaten op. Ze lijkt van de aardbodem
verdwenen. Bekender bij het grote publiek
zijn de verhalen over het bobsleeteam van Jamaica, dat zelfs een succesvolle
komedie op het witte doek opleverde (‘Cool Runnings’). Jongens uit de
Tropen die deelnemen aan sportwedstrijden in de sneeuw. De Jamaicanen legden
een lange en moeilijke weg af, maar werden na enige tijd serieus genomen door
de rest van het deelnemersveld. Jamaica is ook deze Winterspelen weer actief
in de bobslee. De Marokkaanse ski-equipe verging het beduidend minder. Op
internet krijgt het verhaal van hun mislukte deelname aan de Winterspelen
veel aandacht. In de aanloop naar de editie van 2010 kwamen de Marokkanen
weer onder de aandacht. Hun landgenote Sarah Ben Mansour zou als skister en
eerste Afrikaanse vrouw gaan deelnemen aan de Winterspelen. Opvallend detail:
nergens worden de namen vermeld van de Marokkaanse skiërs die de grootste
bloopers begingen. Enkel op Wikipedia is een overzicht te vinden van alle
namen van de Marokkaanse alpineploeg van Albertville ’92. De Marokkaanse
natie wil hun prestatie duidelijk collectief vergeten. Opmerkelijk feit: Maar liefst 4 atleten wisten zowel een Olympische medaille te behalen
tijdens de Zomer- én de Winterspelen! Eddie Eagan uit de Verenigde Staten
behaalde in 1920 goud tijdens het boksen. In 1932 wist hij als lid van het
Amerikaanse 4-mans bobsleeteam zijn tweede gouden medaille binnen te slepen.
De Noor Jacob Tullin Thams won goud tijdens het skispringen in 1924 en zilver
tijdens het zeilen met een 8-meter-jacht in 1936. Clara Hughes uit Canada
wist twee bronzen medailles te behalen op de fiets (tijdens de wegrace en de
tijdrit in 1996), maar ze behaalde ook een bronzen plak op de 5000-meter
schaatsen in 2002. Christa Luding-Rothenburger uit
het toenmalige Oost-Duitsland spant de kroon. De atlete won in 1984 een
gouden medaille op de 500-meter sprint en in 1988 op de 100-meter
(schaatsen). In 1988 wist ze ook nog een zilveren medaille te behalen op de
500-meter en brons op de 500-meter in 1992. Nog een zilveren plak wist ze te
vergaren tijdens de sprint op de fiets tijdens de Zomerspelen. Ze is daarmee
de enige sporter die zowel een medaille won tijdens Zomer- en Winterspelen in
hetzelfde jaar (1988). Bronnen: De Pers – “Eddie The Eagle is
terug” (08-01-2010). De Pers, Thijs Zonneveld – “Ze hebben geen kennis bij
TVM” (08-01-2010). De Volkskrant, Marije Randewijk – “In het spoor van
Eddie the Eagle” (10-05-2006). Pearson Education:
Infoplease.com – “Athletes with Winter
and Summer Medals” (2007). Sports.Yahoo.com, Greg
Wyshynski – “The 10 most embarrassing
hockey moments of the last decade” (19-12-2009). Factmonster.com, Gerry
Brown – “Beyond the Jamaican
Bobsledders: Warm weather countries at the Winter Olympics” (2007). Wikipedia.org over Eddie “The Eagle” , de
Marokkaanse ski-equipe uit 1992, Tommy Salo en Philip Boit. Reageer
op dit artikel, geef uw mening!
|
 |
