De Olympische Winterspelen tot 2010:

De allerslechtste deelnemers uit de geschiedenis

 

Door TobSport redactieteam voor TobSport.nl

Gepost op: 14-01-2010.

 

 

 

In dit artikel (in woord en beeld):

 

  • Eddie “The Eagle” Edwards (schansspringen, Engeland)
  • Philip Boit (langlaufen, Kenia)
  • Alle tegenstanders van Steven Bradbury (schaatsen: short-track, Australië)
  • Tommy Salo (ijshockey, Zweden)
  • De Marokkaanse alpine- en crosscountry-skiploeg

 

En:

 

  • Atleten die een medaille wonnen tijdens de Zomer- én de Winterspelen (!)

 

 

 

Volgende maand beginnen de Olympische Winterspelen in Vancouver, Canada. Topsporters maken zich op om een zo goed mogelijke prestatie te leveren bij de Olympische wintereditie van 2010. In Nederland verwachten we traditioneel gezien het meest van onze schaatsequipe. Sven Kramer is al een paar jaar de grote man van het herenschaatsen. Op zijn schouders rust de meeste druk. Mede door het feit dat zijn ploeg TVM ondermaats presteert. De trainingsmethoden (te zwaar) werden veelvuldig bekritiseerd in de media. Sven Kramer wist ondertussen nog maar eens een nieuw record te vestigen: maar liefst vier Europese allround-titels op rij. Dat schept natuurlijk hoge verwachtingen bij de Nederlandse achterban, straks in Vancouver.

 

Zal Kramer om kunnen gaan met de druk om te presteren in Vancouver? Minder dan een gouden medaille halen is voor hem een slecht resultaat. De sympathieke Erben Wennemars heeft geen last meer van de druk tot presteren. Op een honderdste van een seconde miste hij kwalificatie voor Vancouver. Hij stopte na het NK sprint op de kortebaan met schaatsen. Het Nederlands Kampioenschap werd gehouden in Erben’s achtertuin, in Dalfsen. De atleet kreeg er een waardig afscheid. Hij hoopt nu op een kans op deelname aan de Elfstedentocht in dit seizoen. Wij helpen Erben hopen op de komst van een nieuwe editie van deze legendarische oer-Friese ronde, waar we allemaal al te lang op wachten.

 

In vrijwel alle sporten die met hun beste atleten deel mogen nemen is een Olympische gouden medaille het allerhoogste goed. Maar hoe zit dat met het schaatsen? Als we Sven Kramer eens op de man af zouden vragen: “Vergeet de realiteit en je specialisme en trainingsschema’s. Stel dat je zou kunnen kiezen: de Elfstedentocht winnen of een gouden medaille op de Olympische Winterspelen?  Wat denkt u dan dat hij zou kiezen? En als we het Wennemars gevraagd hadden, als hij zich daarbij wel had weten te plaatsen?

 

 

Het Noordelijk halfrond heerst tijdens de Winterspelen

 

 

Terug naar de Winterspelen en topsporters als Sven Kramer. Het gros van de medailles op de Olympische Winterspelen werd (en wordt) historisch gezien gewonnen door een groep van 15 landen op het Noordelijk halfrond (De Volkskrant). Nederland behoort tot deze groep, die allen beschikken over een wintersporttraditie en voldoende middelen en faciliteiten. Tot de Olympische Winterspelen van Turijn in 2006 wisten slechts 39 verschillende landen een podiumplek tijdens de Winterspelen te bemachtigen. Toch deden in Turijn in 2006 meer dan 80 landen mee. Een groot aantal ‘exoten’ heeft zijn weg naar de Winterspelen weten te vinden. Er zijn 203 landen die deel zouden kunnen nemen aan de Olympische Spelen. Dit zijn de landen die aangesloten zijn bij het IOC.

 

Het aantal van 203 potentiële leveranciers van Olympiërs staat traditiegetrouw elke editie van de Winterspelen garant voor een keur aan optredens van B- en C-artiesten, die nooit kanshebbers zullen worden. Meedoen aan de jacht naar het allerhoogste in de sport, een Olympische medaille, is het doel. De meeste van deze sporters eindigden in het achterveld en vielen niet op. Maar er is ook een groep onbekwame sporters die wel opvielen door hun deelname aan de Winterspelen. Ze werden in een klap beroemdheden. Hun prestaties vielen op, maar niet op positieve wijze. Deze sporters beschikten niet over voldoende talent om zich op een waardige wijze te meten met de echte topsporters die deelnemen aan de Winterspelen. Ze konden participeren door het open en wereldwijde karakter van de Spelen, maar gaven ook aanleiding nog eens goed na te denken over de toelatingseisen voor dit evenement.

 

De slechtste sporters op de Olympische Winterspelen komen in dit artikel aan bod. Maar nog beter gezegd: de sporters die het meest opvielen doordat ze slecht presteerden. Ze hadden een slecht moment, of pech. Of ze hadden gewoon onvoldoende talent. Ze leverden een wanprestatie, maar waren zeker vermakelijk voor het publiek. Ze hebben een gezamenlijke trend neergezet: ongeoefende en weinig getalenteerde sporters doen als inwoner van een land zonder wintersport-traditie of traditie in het beoefenen van een specifieke tak van sport een gooi naar de eeuwige roem door deelname aan de Winterspelen…

 

 

 

Opvallend gestuntel

tijdens de Winterspelen:

 

 

 

Eddie “The Eagle”

 

Eddie “The Eagle” (echte naam: Michael Edwards) is een Britse schansspringer, die deelnam aan de Olympische Winterspelen van Calgary in 1988. In 2010 was hij terug in Canada. Ditmaal niet om deel te nemen aan de Spelen, maar om de Olympische fakkel door de stad Winnipeg in Canada te dragen. Eddie werd wereldberoemd na de Spelen in 1988, maar niet door zijn goede prestaties. Hij werd laatste bij het schansspringen. Hij eindigde zelfs met een enorme achterstand op de rest van het veld. De winnaar sprong maar liefst twee keer zo ver als The Eagle. Edwards wordt gezien als de slechtste Olympiër ooit en dat feit maakte hem tot een cultheld.

 

Eddie zag er destijds lachwekkend uit, bovenaan de schans. Hij was duidelijk te zwaar, droeg een immer beslagen bril met dikke jampotglazen en liet zich als een baksteen van de schans naar beneden vallen. Zonder gehinderd te worden door een overmatige aanleg voor de techniek van het schansspringen. Zijn deelname was de aanleiding voor het Internationaal Olympisch Comité om de toelatingseisen voor de Olympische Winterspelen aan te scherpen. Eddie bleef mateloos populair ver na zijn optreden tijdens de Spelen en scoorde in Engeland zelfs nog een hit met het nummer “Fly Eddie Fly”. Tot 2002 woonde Eddie Edwards in Canada, maar financiële problemen deden hem terugkeren naar Engeland.

 

Eddie is nog altijd recordhouder in het Britse schansspringen met een afstand van 105 meter. Dat zegt meer over het Britse schansspringen op zichzelf dan over de prestaties van de vallende adelaar. Eddie zong overigens zijn single ook nog in het Fins in, samen met nog een nummer. Niet dat hij Fins spreekt. Verder schreef hij zijn boek “On the Piste”, waar ook een videoversie van uitkwam. Eddie verdween eigenlijk nooit echt uit beeld. Ook tijdens zijn tochtje met de Olympische fakkel kon Edwards weer op veel aandacht van fans rekenen. In het verleden trouwde hij zelfs met een van zijn fans. Eddie verdiende naar verluid meer dan 6 miljoen euro aan zijn sportcarrière en haalde zo meer geld binnen in zijn carrière dan de beste schansspringers die deelnamen aan het Olympische toernooi in Calgary.

 

 

 

Philip Boit

 

Na het optreden van Eddie “The Eagle” Edwards werden de toelatingseisen voor de Olympische Winterspelen verscherpt. Toch wist de Keniaan Philip Boit deelname af te dwingen bij het langlaufen. Stelt u zich eens een ranke Keniaan voor die zich een weg door een poollandschap ploegt. Lukt het? Toeschouwers hadden in ieder geval meer dan genoeg tijd om zich te vergapen aan de Keniaan. Hij deed meer dan een uur over het langlaufparcours tijdens de Olympische Winterspelen van Nagano in 1998. Zijn tegenstanders wisten allemaal te finishen tussen de 20 en 25 minuten na het moment van vertrek. De toeschouwers konden de Keniaan echter wel waarderen en moedigden hem volmondig aan. Boit toonde in ieder geval de verbetenheid van een topsporter. Saillant detail is dat de broer van Boit een bronzen medaille won tijdens de Zomerspelen van 1972.

 

Boit kwam in 1997 tijdens een vakantie voor het eerst in aanraking met sneeuw. Hij wist niet wat hij zag. Hij genoot er zo van dat hij zich aanmeldde bij het Nationaal Olympisch Comité van Kenia. Die gaven hem permissie om voor het land uit te komen en Boit ging vervolgens trainen met latten in het zand. Aan de start van de 10 kilometer langlaufen in Nagano stond Boit voor het eerst in zijn leven op ski’s in de sneeuw. Bij de finish stond winnaar van het goud, Björn Dæhlie hem op te wachten om hem te feliciteren met zijn prestatie. Boit zou later zijn zoontje vernoemen naar de Noorse gouden medaille-winnaar. Dæhlie was zijn idool. Boit had natuurlijk de tijd van zijn leven tijdens het Olympische toernooi. Mooi in lijn met de Olympische gedachte dat deelnemen belangrijker is dan winnen en dat verschillende culturen elkaar ontmoeten en leren respecteren.

 

In Salt Lake City, bij de Olympische Winterspelen van 2002 was Boit weer van de partij, maar nu had hij navolging gekregen bij het beoefenen van deze Olympische discipline. De eerste deelnemer aan de Olympische Winterspelen uit Kameroen diende zich aan (Menyolli), net als de eerste deelnemer uit Thailand (Nagvajara). Maar ook de eerste winteratleet uit Ierland die deelnam aan deze discipline diende zich aan (O’Connor). Allen kwamen ze uit bij het langlaufen en allemaal liet Boit ze achter zich. Net als nog twee andere deelnemers. Uit een veld van 71 langlaufers was Boit nu als 66e geëindigd. In Turijn in 2006 wist Boit zijn prestatie te evenaren. Weer liet hij 5 andere langlaufers achter zich. Hij werd 92e. In Nederland kwam Boit later nog in beeld toen Bart Veldkamp hem benaderde voor zijn tv-programma “Kluners uit Kenia”. Samen selecteerden ze geschikte Keniaanse kandidaten om te leren schaatsen in Nederland.

 

 

 

Alle tegenstanders van Steven Bradbury

 

Terwijl verreweg de meeste Olympische medailles bij de Winterspelen naar atleten afkomstig van het Noordelijk halfrond gaan, liet Australië als vertegenwoordiger van het Zuidelijk halfrond zich niet onbetuigd tijdens de Winterspelen van 2002 in Salt Lake City. Het immense en zeer warme land down-under wist maar liefst twee gouden medailles te winnen. Eén ervan ging naar short-track-schaatser Steven Bradbury voor zijn race tijdens de 1000 meter short-track.

 

Hij verdiende zijn gouden medaille echter op opmerkelijke wijze. Bradbury ging met een flinke achterstand op de rest van het deelnemersveld de laatste ronde in. In de laatste bocht komen al zijn concurrenten ten val. Terwijl de concurrenten op hun rug over het ijs richting boarding glijden en zich in alle haast proberen op te richten, passeert Bradbury de hele kliek om met de eer te gaan strijken. Het leverde in ieder geval een hilarisch en onvergetelijk sportmoment op:

 

 

 

Tommy Salo

 

In het gezelschap van notoire prutsers tijdens de Winterspelen is Tommy Salo een vreemde eend in de bijt. De legendarische Zweedse keeper van het nationale ijshockeyteam wist een indrukwekkende carrière neer te zetten. Zweden is bovendien een land met een rijke wintersporttraditie. Met Zweden wist hij tijdens de Olympische Winterspelen van 1994 in Lillehammer een gouden medaille te behalen. Hij won kampioenschappen in de IHL (zusje van de NHL in Amerika, Canada) en werd daar zelfs Meest Waardevolle Speler. In de NHL speelde Salo onder andere voor de New York Islanders en Edmonton Oilers. Hij kwam in die tijd ook uit in de NHL All-Star Game.

 

Na Zweden’s gouden medaille in 1994 nam het land opnieuw deel aan het ijshockeytoernooi in 1998. Na 4 wedstrijden lag Zweden eruit. In 2002 was Zweden zelfs de topfavoriet om eindoverwinnaar te worden van het toernooi. Zweden trof Wit-Rusland in de kwartfinale van het toernooi. Laat in de 3de en afsluitende periode is de stand gelijk (3 tegen 3). Verdediger Kopat van Wit-Rusland besluit ‘in de blessuretijd’ te schieten van meer dan 20 meter afstand. Een wanhoopsschot. Normaliter zou de puck een makkelijke prooi moeten zijn voor de gelouterde doelman van de Zweden. Het liep allemaal net even anders. Een moment werd geboren waar de doelman zijn leven lang nog aan herinnerd zal worden. Het schot van Kopat ketste af op het beschermende masker van doelman Salo. De puck vloog de lucht weer in, stuiterde op de rug van Salo en belandde zo achter hem in het net van het doel.

 

Wit-Rusland versloeg zo de topfavoriet met 4-3 en Salo werd tot nationale zondebok gemaakt. Ondanks opmerkingen van teamgenoten dat het verlies natuurlijk niet alleen Salo aan te rekenen was, had het publiek zijn mening al bepaald. Salo is natuurlijk geen mislukkeling en een sporter die absoluut waardig is om te acteren op een Olympisch toneel. Maar zijn keepersblunder kreeg over de jaren zoveel aandacht dat het een van de bekendste sportbloopers aller tijden opleverde. Salo’s actie werd een symbool voor het falen van de topsporter. En daarom hoort hij in dit rijtje thuis. Om die ene actie, die de hele wereld overging.

 

 

 

De Marokkaanse alpine- en crosscountry-skiploeg

 

Tijdens de Olympische Winterspelen van 1992 in Albertville nam een grote afvaardiging vanuit Marokko deel aan een groot aantal verschillende disciplines bij het skiën. 12 mannen en 2 vrouwen vertrokken naar Frankrijk om Marokko op de wereldwijde ski-kaart te zetten. Ze kwamen uit bij verschillende disciplines van het alpineskiën en het cross-country-skiën. In Marokko zelf kan geskied worden op de besneeuwde hellingen van het Atlas-gebergte. Of in het zand van de woestijn. Maar het Atlas-gebergte is geenszins te vergelijken met de populaire Europese ski-oorden. En de woestijn zeker niet.

 

Enkele leden van de Marokkaanse skiploeg wisten zich in 1992 dermate te onderscheiden, dat er jaren later nog over hen gesproken wordt. En niet in positieve zin. Marokko schaamt zich massaal en nog steeds voor hun prestaties. In overzichten met bloopers van de Winterspelen worden de fragmenten nog vaak opgenomen. De namen van de individuele sporters in combinatie met hun prestaties zijn echter niet meer of nauwelijks te achterhalen op het internet. In diverse artikelen worden de skiërs die de grootste wanprestaties neer wisten te zetten zonder vermelding van de juiste personalia aangeduid als ‘Marokkaanse skiërs’.

 

Het trauma voor Marokko zit zo diep, dat pas dit jaar opnieuw een Marokkaan zal deelnemen aan de Winterspelen. De eerste deelnemer voor Marokko sinds 1992 dus. En bijna deden er zelfs twee Marokkanen mee. Sarah Ben Mansour is een ski-ster, die door een blessure helaas niet kan uitkomen op de Spelen. Haar mannelijke collega Samir Azzimani zal echter in 2010 wel de ondankbare taak op zich nemen om de prestaties van de ploeg uit 1992 te doen vergeten. Azzimani is daarbij niet alleen de enige Marokkaan die deelneemt aan de Winterspelen, hij is zelfs de enige Arabier. Azzimani zal zowel uitkomen bij de slalom als bij de grote slalom.

 

Als Sarah Ben Mansour wel had kunnen deelnemen in 2010 was zij de eerste Afrikaanse vrouw geworden die deel zou nemen aan de Olympische Winterspelen. Nu zal de eer bij deze editie van de Olympische Winterspelen gaan naar een winteratlete uit Madagaskar. Uit interviews met Sarah Ben Mansour blijkt hoeveel impact de prestaties van de ploeg uit 1992 nog altijd hebben. Met name op de beeldvorming bij het grote publiek. Ben Mansour werd als Marokkaanse nergens serieus genomen als skister en moest veel moeite doen om uiteindelijk toegelaten te worden tot de Spelen.

 

Wat gebeurde er dan in 1992 met de Marokkaanse skiploeg zult u zich afvragen?

 

De alpineskiër die deelnam aan de grote slalom werd door de concurrentie destijds op een volle ronde gezet. Iets dat eigenlijk nooit voorkomt in deze sport. Een andere skiër viel keer op keer, stond toch manmoedig weer op, maar werd door de concurrentie ook al snel op enkele ronden achterstand gezet. Andere skiërs werden al bijna direct bij de start of na een eerste ronde gediskwalificeerd. Waarom blijkt lastig te achterhalen. Leverden ze een gevaar op voor zichzelf, tegenstanders of het publiek? Vlogen de skilatten alle kanten op? Alle skiërs eindigden standaard met afstand als laatste in hun competities. Als ze al finishten.

 

Voor Sarah Ben Mansour is er nog voldoende gelegenheid en tijd om deel te nemen aan een nieuwe editie van de Winterspelen. Ze is nog maar 18 jaar oud. Ze is geboren in Vlaanderen en traint daar opvallend genoeg in het ‘Casablanca Ski Center’. Mansour skiede in totaal slechts twee dagen in Afrika, op de rug van het Atlasgebergte. Daar gaf ze demonstratietrainingen aan ‘locals’. Mansour heeft zich in ieder geval op redelijke wijze kunnen voorbereiden op deelname aan de Winterspelen.

 

Datzelfde gold niet voor de Mexicaan Roberto Alvarez. Deze cross-country-skiër nam deel aan de 50 km cross-country in 1988 in Calgary. Tot die tijd had hij nog nooit verder geskied dan een totale afgelegde afstand van 20 kilometer. Hij eindigde op de 61e en laatste plaats en finishte ruim een uur nadat de nummer 60 uit het eindklassement was gefinisht. Maar hij haalde de eindstreep dus wel! Maar niet nadat de organisatie al lang en breed een groep officials had aangewezen die Alvarez moesten gaan zoeken langs het parcours. Toen de nummer 60 al lang en breed binnen was, vermoedde men dat er onderweg iets mis gegaan moest zijn met de Mexicaan.

 

 

 

Besluit:

 

 

De sporters die hierboven aan bod kwamen vormen slechts een kleine steekproef van het totaal aan onbekwame sporters die deelnamen aan een editie van de Winterspelen. Eddie ‘the Eagle’ en Philip Boit hielden een grote naamsbekendheid over aan hun deelname. The Eagle verdiende zelfs erg goed aan zijn wanprestaties. Anderen vallen op, maar worden ook weer snel vergeten. Ik kan mij nog een deelneemster aan de Winterspelen herinneren die in een slee of bob zich ongehinderd door enige vorm van stuurmanskunst op een ijsbaan de dood tegemoet leek te gaan. Het ging hier om een Italiaanse (?) vrouw van middelbare leeftijd, duidelijk te zwaar, die deelnam om deel te nemen. Of vanuit een vreemd genoegen om zichzelf voor paal te zetten. Maar wie herrinert zich nog haar naam? Enig speurwerk met Google leverde geen resultaten op. Ze lijkt van de aardbodem verdwenen.

 

Bekender bij het grote publiek zijn de verhalen over het bobsleeteam van Jamaica, dat zelfs een succesvolle komedie op het witte doek opleverde (‘Cool Runnings’). Jongens uit de Tropen die deelnemen aan sportwedstrijden in de sneeuw. De Jamaicanen legden een lange en moeilijke weg af, maar werden na enige tijd serieus genomen door de rest van het deelnemersveld. Jamaica is ook deze Winterspelen weer actief in de bobslee. De Marokkaanse ski-equipe verging het beduidend minder. Op internet krijgt het verhaal van hun mislukte deelname aan de Winterspelen veel aandacht. In de aanloop naar de editie van 2010 kwamen de Marokkanen weer onder de aandacht. Hun landgenote Sarah Ben Mansour zou als skister en eerste Afrikaanse vrouw gaan deelnemen aan de Winterspelen. Opvallend detail: nergens worden de namen vermeld van de Marokkaanse skiërs die de grootste bloopers begingen. Enkel op Wikipedia is een overzicht te vinden van alle namen van de Marokkaanse alpineploeg van Albertville ’92. De Marokkaanse natie wil hun prestatie duidelijk collectief vergeten.

 

 

Opmerkelijk feit:

 

Maar liefst 4 atleten wisten zowel een Olympische medaille te behalen tijdens de Zomer- én de Winterspelen!

 

Eddie Eagan uit de Verenigde Staten behaalde in 1920 goud tijdens het boksen. In 1932 wist hij als lid van het Amerikaanse 4-mans bobsleeteam zijn tweede gouden medaille binnen te slepen. De Noor Jacob Tullin Thams won goud tijdens het skispringen in 1924 en zilver tijdens het zeilen met een 8-meter-jacht in 1936. Clara Hughes uit Canada wist twee bronzen medailles te behalen op de fiets (tijdens de wegrace en de tijdrit in 1996), maar ze behaalde ook een bronzen plak op de 5000-meter schaatsen in 2002.

 

Christa Luding-Rothenburger uit het toenmalige Oost-Duitsland spant de kroon. De atlete won in 1984 een gouden medaille op de 500-meter sprint en in 1988 op de 100-meter (schaatsen). In 1988 wist ze ook nog een zilveren medaille te behalen op de 500-meter en brons op de 500-meter in 1992. Nog een zilveren plak wist ze te vergaren tijdens de sprint op de fiets tijdens de Zomerspelen. Ze is daarmee de enige sporter die zowel een medaille won tijdens Zomer- en Winterspelen in hetzelfde jaar (1988).

 

 

 

Bronnen:

 

De Pers – “Eddie The Eagle is terug” (08-01-2010).

De Pers, Thijs Zonneveld – “Ze hebben geen kennis bij TVM” (08-01-2010).

De Volkskrant, Marije Randewijk – “In het spoor van Eddie the Eagle” (10-05-2006).

Pearson Education: Infoplease.com – “Athletes with Winter and Summer Medals” (2007).

Sports.Yahoo.com, Greg Wyshynski – “The 10 most embarrassing hockey moments of the last decade” (19-12-2009).

Factmonster.com, Gerry Brown – “Beyond the Jamaican Bobsledders: Warm weather countries at the Winter Olympics” (2007).

Wikipedia.org over Eddie “The Eagle” , de Marokkaanse ski-equipe uit 1992, Tommy Salo en Philip Boit.

 

 

 

 

 

 

 

Reageer op dit artikel, geef uw mening!

 

Meer van deze schrijver