|
|
Fryslân Foppe!Succescoach gaat met pensioen Door SIEMEN STAMSNIJDER, voor TobSport.nlGepost op:
11-07-2009. “Hoewel er soms dingen anders gingen dan ik wilde
is hij mijn kameraad geworden. We konden enorm met elkaar discussiëren, vulden
elkaar geweldig aan. We lieten elkaar nooit zakken, ook niet als we het niet
met elkaar eens waren. Van buitenaf kwam er niemand tussen ons. Dat was onze
grote kracht.” Riemer van der Velde
over zijn relatie met Foppe de Haan (in NRC Handelsblad, 2009). Foppe de Haan is per 1 juli gestopt als voetbaltrainer.
Zijn laatste dienstperiode was bij de KNVB, waar hij als bondscoach van Jong
Oranje in 2006 en 2007 de Europese titel veroverde. Hij is de enige coach in
de Nederlandse voetbalgeschiedenis die dergelijke successen wist te behalen.
Nationale bekendheid genereerde de 66-jarige Foppe door het op de Nederlandse
voetbalkaart zetten van zijn club s.c. Heerenveen. Hij veranderde de
speelstijl van het hersenloze kick-and-rush naar een technisch meer
verzorgde en aanvallende stijl. Sindsdien draagt het grootste deel van
Nederland de club een warm hart toe. Vanuit de kelder van de Eerste Divisie voerde de
succescoach sinds 1985 samen met vriend en voorzitter Riemer van der Velde de
Friese club naar de subtop van de Eredivisie. Heerenveen speelt in het
volgend seizoen voor de 17e achtereenvolgende keer in de
Eredivisie en de club is financieel gezond. In de loop der jaren bewees
Heerenveen een stabiele Nederlandse subtopper te kunnen zijn. Met Heerenveen
haalde De Haan twee keer de finale om de KNVB-Beker, speelde hij in het
toernooi om de Champions League en de UEFA-cup en werd hij tweede in de
Eredivisie (in 1999-2000). Heerenveen’s succesformule is gebaseerd op een degenlijke
scouting. Heerenveen kocht op slimme wijze alleszins betaalbare
talenten, die voor veel geld de deur uit zouden gaan en soms zelfs uit zouden
groeien tot wereldtoppers (Tomasson, Van Nistelrooij, Huntelaar, Korneev,
Pranjic, Alves). Gedurende een ongekend lange termijn was Foppe de Haan
de eindverantwoordelijke op het veld en hij begeleidde de talenten op
sublieme wijze. Foppe is een door de wol geverfde trainer, die van onderaf
begon. Voordat Foppe bij Heerenveen kwam wist hij het nationale kampioenschap
bij de amateurs te veroveren, met het Asser ACV. Nadat De Haan in maart van dit jaar in het Nederlands
Dagblad had aangegeven te gaan stoppen dook zijn naam plots op in het
geruchtencircuit, als de mogelijke nieuwe trainer van Ajax. Foppe gaf daarna
op de website OnsOranje.nl aan “het niet bij voorhand uit te sluiten weer
een club te gaan trainen”. Desgevraagd gaf hij aan Ajax en AZ niet uit te
sluiten als toekomstige werkgever. Beide Noord-Hollandse clubs kozen echter
voor andere trainers. Foppe gaat zich nu vooral concentreren op schaatsen,
zeilen en fietsen in het gezelschap van zijn vrouw, het begeleiden van jonge
voetballers bij Heerenveen en hij zal als adviseur optreden voor F.C. Emmen
en het amateurbolwerk Harkemase Boys. Daarnaast riep hij de Stichting
Foppe Fonds in het leven, die zich hard maakt om financiële middelen te
vergaren voor activiteiten van hulpbehoevende kinderen. TobSport dankt Foppe
voor zijn inzet voor het Nederlands voetbal en wenst hem veel succes en geluk
in zijn verdere leven.
Foppe
bij Heerenveen
In 2004 nam Foppe afscheid als voetbaltrainer bij
Heerenveen, na een dienstverband van 20 jaar bij de club. Slechts enkele
coaches in Europa zijn net zo gezichtsbepalend geweest voor hun club, in een
dergelijke lange aaneengesloten periode. Denk aan Guy Roux bij Auxerre
en Alex Ferguson bij Manchester United. Foppe bereikte een
cultuuromslag bij zijn aantreden, maar moest in 1988 plaatsmaken voor Ted
Immers, omdat de resultaten in eerste instantie tegenvielen. In zijn eerste
seizoen eindigde Heerenveen derde van onderen in de Eerste Divisie. Van
voorzitter Riemer van der Velde mocht hij desondanks blijven, omdat hij nog
altijd boven Cambuur geëindigd was. In 1992 wordt hij weer hoofdtrainer, als
vervanger van Fritz Korbach. Vanaf dat moment is de opmars van s.c.
Heerenveen naar de top van de Eredivisie niet meer te stuiten. In 1995 wordt de club geconfronteerd met het
Bosman-arrest: 14 spelers verdwijnen naar andere clubs en Heerenveen trekt 16
nieuwe spelers aan, uit alle windstreken van de wereld. Het succes van de
club Heerenveen zorgt voor een ongekende rivaliteit met die twee andere grote
Noordelijke clubs, F.C. Groningen en Cambuur uit Leeuwarden. Bij wedstrijden
tegen Cambuur bijvoorbeeld staat de politie vlak buiten Heerenveen, bij
Akkrum, de fans al op te wachten om hen te begeleiden. Beter gezegd: weg te
leiden van die andere grote Friese fanschare. Die elkaar meestal begroeten
met een regen aan voorhanden liggende projectielen en obstakels. In 2005 maakt De Haan nog even duidelijk hoe de
krachtsverhoudingen in het Noorden liggen door een uitspraak van zijn
voormalige voorzitter nog maar eens te herhalen: “Heerenveen maakt elk
jaar winst. Van de belasting die we daarvan betalen worden de FC Groningen en
Cambuur onderhouden. Dus we zijn ook nog sociaal bezig richting andere clubs!” Van een lelijk eendje werd Heerenveen de 2e
favoriete club van het grootste deel van Nederland. Een club met een schoon
en sportief imago, waar gezinnen nog veilig plaats kunnen nemen op de
tribune. Groningen timmert nadrukkelijk op de deur van de Nederlandse subtop
en Cambuur is over enige jaren wellicht een stabiele Eredivisionist. Maar de
status van de club Heerenveen zal men niet snel evenaren. En dat feit op
zich, is al een enorme prestatie van het management van S.C. Heerenveen. Het
tekent de loyaliteit van Foppe, die aangaf dat als hij veel geld had willen
verdienen, hij Heerenveen eerder de rug had moeten keren. Hij werd door
Scheringa gevraagd AZ te komen trainen en hij kon ook hoofd van de jeugdopleiding
worden bij Ajax. Desondanks koos De Haan voor “zekerheid en vastigheid”
bij Heerenveen. Hij was geen grootverdiener, maar zijn kinderen konden steeds
naar dezelfde school gaan, zegt hij tegen Erik Oudshoorn van het NRC. In de loop der jaren gaf De Haan leiding aan een aantal
markante namen in het voetbal en samen hielpen zij het fundament te bouwen
onder de successen van de ‘provincieclub’ Heerenveen. Sommige van hen zullen
niet dagelijks meer over onze lippen gaan in de gesprekken bij de
koffieautomaat met voetbalenthousiaste collegae. Maar ze mogen niet vergeten
worden. You-Tube-ze en houdt hun legacy
in ere, ik heb het over de verdiensten voor Heerenveen van: Marcus
Allbäck, Mario Been, Michael Bradley, Rodion Camataru, Erik Tammer, Erik
Regtop, Ali El Khatabbi, René van der Gijp, Johan Hansma, Harris Huizingh,
Maarten de Jong (Mr. Heerenveen), Mika Nurmela, Boudewijn Pahlplatz, Georgios
Samaras, Hans Vonk, Carlo L’Ami, Jeffrey Talan, Radoslav Samardzic, Ole
Tobiasen, Harry Decheiver, Leeroy Echteld, Gérard en Dennis de Nooijer, Mark
Nygaard, Hennie Meijer, Prince Polley, Gerald Sibon, Mark de Vries, Romeo
Wouden en Ugur Yildirim… Klaas doet bicycle-kicks o.a. in het
Heerenveen-shirt… Fotoverslag: de beste Heerenveen-spitsen… Afonso Alves, toen nog gelukkig in een blauw-wit
shirt met pompeblędden: Foppe
en Jong Oranje
Na zijn periode bij Heerenveen bood de KNVB Foppe een contract aan. De Haan wist successen te behalen met Nederlandse nationale jeugdteams, die niemand voor mogelijk had geacht. In 2006 en 2007 won Jong Oranje met De Haan de Europese titel in het toernooi onder-de-21-jaar. In ons land lagen de verwachtingen volgens traditie laag als Jong Oranje ergens aantrad. Een laag aantal Jong Oranje-spelers haalt uiteindelijk het echte Oranje. En jonge Nederlandse spelers kwamen historisch gezien tekort als het gaat om lichamelijke volwassenheid en voetbal-gogme. Toch? Ook De Haan werd geconfronteerd met een selectie talentvolle spelers, die nog weinig bewezen hadden in het clubvoetbal. Hij wist er echter tijdens twee Europese eindtoernooien wel een on-Nederlands hecht team van te smeden. Deze bewering wordt ondersteund door het feit, dat slechts een van zijn steunpilaren in het veld tijdens de laatste twee toernooien (vanaf 2007) tot nu toe een vaste waarde in de selectie van het grote Nederlands Elftal wist te bewerkstelligen. Die speler is supersub Ryan Babel. Uit de lichting van 2006 is enkel Klaas Jan Huntelaar een vaste waarde. De Haan wist onbewezen Jong Oranje-spelers als Royston Drenthe, Daniel de Ridder, Gianni Zuiverloon en Maceo Rigters maximaal te motiveren tot het leveren van maximale prestaties. Allemaal sloten ze mooie contracten af als gevolg van hun goede spel tijdens de Europese toernooien. Allemaal wisten ze hun dure contract tot nog toe niet waar te maken. Foppe wist ze als team te laten spelen, onder andere door zijn menselijkheid. Onder andere door een gezonde dosis voetbalhumor: “Als voorbeeld haalt hij een met opzet uitgestippelde fietsroute aan. ,,Tijdens het WK Onder 20 in 2005 maakten we een tocht op mountainbikes door de Veluwe. Op een gegeven moment kwamen we van die oerbeesten tegen. Bizons, ja. Zo lief als wat, maar een aantal spelers bleek als de dood voor die beesten. Dat wist ik natuurlijk. Kenneth Vermeer wilde wel een kilometer omrijden om die bizons te ontlopen. Prachtig." De Haan’s periode bij de KNVB
eindigde echter met een domper. Op de Olympische Spelen in China in 2008 wist
Jong Oranje niet te overtuigen en verloor het in de kwartfinale tegen de
latere Olympisch kampioen Argentinië. Nederland had zich onder leiding van De
Haan voor het eerst sinds 1952 weer eens gekwalificeerd voor dit toernooi. Een
groot aantal spelers was onvoldoende voorbereid aan het toernooi begonnen en
anderen waren onvoldoende gefocused. Dat stak De Haan. De
verwachtingen van het Nederlands publiek op een stuntje in het Olympisch
voetbaltoernooi waren hooggespannen. Na afloop van het toernooi wees Foppe de
zwarte schapen in de selectie aan: Bakkal, Drenthe, Maduro, Sno en anderen
waren onvoldoende fit bij aanvang van het toernooi of gedroegen zich
onprofessioneel. Drenthe en Sno reageerden fel
en onbegrijpend in de media. Hierdoor werd De Haan gedwongen zijn
beschuldigingen nog concreter te maken in een tijd waarin hij liever zweeg en
natuurlijk al nadacht over zijn afscheid. Het moddergooien in de media
onttrok een beetje van de glans aan zijn carričre. Zeker nadat KNVB-keizer Henk
Kesler nog eens insinueerde dat hij niet met jonge, hippe, zwarte spelers om
zou kunnen gaan. Opa Foppe, jeweettog. Maar juist Foppe is een
voorbeeld van het ontbreken van een generatiekloof of een
communicatieprobleem. De Fries is goudeerlijk en zegt waarop het staat.
Tegelijkertijd is hij geďnteresseerd in mensen en vrij onbevooroordeeld. Foppe sprak later in-person
met beide heren. Drenthe lijkt weer in het reine gekomen te zijn met de coach
met wie hij zo’n goede band opbouwde. Nu nog een mooie club om regelmatig aan
spelen te komen en automatische fluitconcerten te ontwijken. Sno liet het
afgelopen seizoen bij Ajax zien er nog steeds niets van begrepen te hebben.
Hij kon zich niet vinden in de uitlatingen van De Haan dat hij in het veld
zijn opdrachten niet uitvoerde, maar toont zich in het veld nog steeds een
tactisch onbenul. Het afscheid tussen de KNVB en
De Haan verdiende überhaupt geen schoonheidsprijs. Na het voetbaltoernooi op
de Olympische Spelen pleitte De Haan voor het opwaarderen van Jong Oranje met
iets oudere spelers en het organiseren van een jeugdtoernooi. Zijn idee werd
terzijde geschoven en de KNVB kwam met het kansloze en nu al afgeschoten ‘Nederland
B’-plan. Op onbeschofte wijze kreeg De Haan te horen dat hij niet verder
kon gaan met Jong Oranje. Cor Pot neemt zijn taken over. Foppe De Haan had al
geen hoge dunk van de besluitvormingsprocessen binnen de nationale
voetbalbond. Over de aanstelling van Van Basten als bondscoach zegt hij in
NRC: “Geen onaardige vent, maar het was een politieke keuze hem aan te
stellen als bondscoach. Dan was de buitenwereld weer even een paar jaar stil.
Heel opportunistisch.” Huntelaar maakt de 2-0 tegen Frankrijk, in 2006…
Samenvatting WK onder 21 van Jong Oranje, 2007…
Voetbalhumor: Jong Oranje, taart en Jan-Joost van Gangelen…
Het gedachtengoed van Foppe Foppe de Haan gelooft in
kennismanagement en -overdracht en in traditionele normen en waarden. Hij
gelooft in technisch verzorgd, aanvallend voetbal, met respect voor de
tegenstander, het publiek en het achterland. In 2006 bracht Foppe een boek
met dvd’s uit onder de titel “Wedstrijd en training”. Op de dvd’s
heeft hij het over wedstrijdtactiek en zijn werkwijze als het gaat om het
geven van trainingen. In het boek gaat hij verder nog in op ‘team-building’.
Naast het schrijven van het boek is Foppe actief als spreker voor
gezelschappen. De Haan vond in Max Herold van ManagementIssues.com een
aandachtig luisteraar. Herold woonde een presentatie over sportmanagement
bij, waar onder andere Foppe de Haan sprak. Herold publiceerde na afloop een
aantal principes, die De Haan naleeft en na doet leven binnen zijn club. Klik op onderstaande link om
zijn verslag van de spreekbeurt van De Haan te lezen: De
principes van De Haan, in de woorden van Herold. Samenvattend: Foppe gelooft in
positivisme en onderlinge positieve feedback. Hij gelooft in team-building
en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de club en de spelers. Hij
gelooft in het onderling delen van kennis en natuurlijk in loyaliteit. Herold
vertelt het verhaal van een trouwe vrijwilliger bij Heerenveen, die Foppe elk
jaar voor een kort ritueel liet opdraven: “Bij Heerenveen is er een
man die al sinds jaar en dag de club helpt als vrijwilliger. hij is er elke
ochtend om 7 uur en gaat om 16.00 h weg. Elke keer aan het begin van het
seizoen vraagt hij deze man om in de kleedkamer bij de spelers te komen
waarbij hij elke keer weer grinnikend de reactie krijgt:"Trainer, moet
ik weer?" Deze man vertelt de spelers over het Heerenveengevoel en wat
het is om loyaal te zijn resp. het gevoel dat 'oog' te hebben voor het club'
iedereen kan opleveren. Het uitgangspunt is simpel voor iedereen, het club
belang staat voorop, de club gaat voor alles.” Bronnen: Onsoranje.nl, Michiel Baas – “De
Haan sluit ‘iets moois’ niet uit” (15-05-2009). Managementissues.com, Max
Herold – “Het succes van Foppe de Haan” (10-02-2005). NRC Handelsblad, Erik Oudshoorn
– “’Voetbal is asociaal, daar heb ik moeite mee’ “ (27-06-2009). KNVB.nl – “Factor-Foppe: een
interview met de Friese coach” (27-05-2007). Foto’s: Procamp.nl,
ANP, Theo Kock, Dag.nl. Reageer
op dit artikel in het forum
|
 |
