Fryslân Foppe!

Succescoach gaat met pensioen

 

Door SIEMEN STAMSNIJDER, voor TobSport.nl

Gepost op: 11-07-2009.

 

 

“Hoewel er soms dingen anders gingen dan ik wilde is hij mijn kameraad geworden. We konden enorm met elkaar discussiëren, vulden elkaar geweldig aan. We lieten elkaar nooit zakken, ook niet als we het niet met elkaar eens waren. Van buitenaf kwam er niemand tussen ons. Dat was onze grote kracht.”

 

Riemer van der Velde over zijn relatie met Foppe de Haan (in NRC Handelsblad, 2009).

 

 

 

 

 

 

Foppe de Haan is per 1 juli gestopt als voetbaltrainer. Zijn laatste dienstperiode was bij de KNVB, waar hij als bondscoach van Jong Oranje in 2006 en 2007 de Europese titel veroverde. Hij is de enige coach in de Nederlandse voetbalgeschiedenis die dergelijke successen wist te behalen. Nationale bekendheid genereerde de 66-jarige Foppe door het op de Nederlandse voetbalkaart zetten van zijn club s.c. Heerenveen. Hij veranderde de speelstijl van het hersenloze kick-and-rush naar een technisch meer verzorgde en aanvallende stijl. Sindsdien draagt het grootste deel van Nederland de club een warm hart toe.

 

Vanuit de kelder van de Eerste Divisie voerde de succescoach sinds 1985 samen met vriend en voorzitter Riemer van der Velde de Friese club naar de subtop van de Eredivisie. Heerenveen speelt in het volgend seizoen voor de 17e achtereenvolgende keer in de Eredivisie en de club is financieel gezond. In de loop der jaren bewees Heerenveen een stabiele Nederlandse subtopper te kunnen zijn. Met Heerenveen haalde De Haan twee keer de finale om de KNVB-Beker, speelde hij in het toernooi om de Champions League en de UEFA-cup en werd hij tweede in de Eredivisie (in 1999-2000).

 

Heerenveen’s succesformule is gebaseerd op een degenlijke scouting. Heerenveen kocht op slimme wijze alleszins betaalbare talenten, die voor veel geld de deur uit zouden gaan en soms zelfs uit zouden groeien tot wereldtoppers (Tomasson, Van Nistelrooij, Huntelaar, Korneev, Pranjic, Alves). Gedurende een ongekend lange termijn was Foppe de Haan de eindverantwoordelijke op het veld en hij begeleidde de talenten op sublieme wijze. Foppe is een door de wol geverfde trainer, die van onderaf begon. Voordat Foppe bij Heerenveen kwam wist hij het nationale kampioenschap bij de amateurs te veroveren, met het Asser ACV.

 

Nadat De Haan in maart van dit jaar in het Nederlands Dagblad had aangegeven te gaan stoppen dook zijn naam plots op in het geruchtencircuit, als de mogelijke nieuwe trainer van Ajax. Foppe gaf daarna op de website OnsOranje.nl aan “het niet bij voorhand uit te sluiten weer een club te gaan trainen”. Desgevraagd gaf hij aan Ajax en AZ niet uit te sluiten als toekomstige werkgever. Beide Noord-Hollandse clubs kozen echter voor andere trainers.

 

Foppe gaat zich nu vooral concentreren op schaatsen, zeilen en fietsen in het gezelschap van zijn vrouw, het begeleiden van jonge voetballers bij Heerenveen en hij zal als adviseur optreden voor F.C. Emmen en het amateurbolwerk Harkemase Boys. Daarnaast riep hij de Stichting Foppe Fonds in het leven, die zich hard maakt om financiële middelen te vergaren voor activiteiten van hulpbehoevende kinderen. TobSport dankt Foppe voor zijn inzet voor het Nederlands voetbal en wenst hem veel succes en geluk in zijn verdere leven.

 

 

 

 

Foppe bij Heerenveen

 

In 2004 nam Foppe afscheid als voetbaltrainer bij Heerenveen, na een dienstverband van 20 jaar bij de club. Slechts enkele coaches in Europa zijn net zo gezichtsbepalend geweest voor hun club, in een dergelijke lange aaneengesloten periode. Denk aan Guy Roux bij Auxerre en Alex Ferguson bij Manchester United. Foppe bereikte een cultuuromslag bij zijn aantreden, maar moest in 1988 plaatsmaken voor Ted Immers, omdat de resultaten in eerste instantie tegenvielen. In zijn eerste seizoen eindigde Heerenveen derde van onderen in de Eerste Divisie. Van voorzitter Riemer van der Velde mocht hij desondanks blijven, omdat hij nog altijd boven Cambuur geëindigd was. In 1992 wordt hij weer hoofdtrainer, als vervanger van Fritz Korbach. Vanaf dat moment is de opmars van s.c. Heerenveen naar de top van de Eredivisie niet meer te stuiten.

 

In 1995 wordt de club geconfronteerd met het Bosman-arrest: 14 spelers verdwijnen naar andere clubs en Heerenveen trekt 16 nieuwe spelers aan, uit alle windstreken van de wereld. Het succes van de club Heerenveen zorgt voor een ongekende rivaliteit met die twee andere grote Noordelijke clubs, F.C. Groningen en Cambuur uit Leeuwarden. Bij wedstrijden tegen Cambuur bijvoorbeeld staat de politie vlak buiten Heerenveen, bij Akkrum, de fans al op te wachten om hen te begeleiden. Beter gezegd: weg te leiden van die andere grote Friese fanschare. Die elkaar meestal begroeten met een regen aan voorhanden liggende projectielen en obstakels.

 

In 2005 maakt De Haan nog even duidelijk hoe de krachtsverhoudingen in het Noorden liggen door een uitspraak van zijn voormalige voorzitter nog maar eens te herhalen: “Heerenveen maakt elk jaar winst. Van de belasting die we daarvan betalen worden de FC Groningen en Cambuur onderhouden. Dus we zijn ook nog sociaal bezig richting andere clubs!

 

Van een lelijk eendje werd Heerenveen de 2e favoriete club van het grootste deel van Nederland. Een club met een schoon en sportief imago, waar gezinnen nog veilig plaats kunnen nemen op de tribune. Groningen timmert nadrukkelijk op de deur van de Nederlandse subtop en Cambuur is over enige jaren wellicht een stabiele Eredivisionist. Maar de status van de club Heerenveen zal men niet snel evenaren. En dat feit op zich, is al een enorme prestatie van het management van S.C. Heerenveen. Het tekent de loyaliteit van Foppe, die aangaf dat als hij veel geld had willen verdienen, hij Heerenveen eerder de rug had moeten keren. Hij werd door Scheringa gevraagd AZ te komen trainen en hij kon ook hoofd van de jeugdopleiding worden bij Ajax. Desondanks koos De Haan voor “zekerheid en vastigheid” bij Heerenveen. Hij was geen grootverdiener, maar zijn kinderen konden steeds naar dezelfde school gaan, zegt hij tegen Erik Oudshoorn van het NRC.

 

In de loop der jaren gaf De Haan leiding aan een aantal markante namen in het voetbal en samen hielpen zij het fundament te bouwen onder de successen van de ‘provincieclub’ Heerenveen. Sommige van hen zullen niet dagelijks meer over onze lippen gaan in de gesprekken bij de koffieautomaat met voetbalenthousiaste collegae. Maar ze mogen niet vergeten worden.

 

You-Tube-ze en houdt hun legacy in ere, ik heb het over de verdiensten voor Heerenveen van: Marcus Allbäck, Mario Been, Michael Bradley, Rodion Camataru, Erik Tammer, Erik Regtop, Ali El Khatabbi, René van der Gijp, Johan Hansma, Harris Huizingh, Maarten de Jong (Mr. Heerenveen), Mika Nurmela, Boudewijn Pahlplatz, Georgios Samaras, Hans Vonk, Carlo L’Ami, Jeffrey Talan, Radoslav Samardzic, Ole Tobiasen, Harry Decheiver, Leeroy Echteld, Gérard en Dennis de Nooijer, Mark Nygaard, Hennie Meijer, Prince Polley, Gerald Sibon, Mark de Vries, Romeo Wouden en Ugur Yildirim 

 

 

Klaas doet bicycle-kicks o.a. in het Heerenveen-shirt…

 

 

 

Fotoverslag: de beste Heerenveen-spitsen…

 

 

 

Afonso Alves, toen nog gelukkig in een blauw-wit shirt met pompeblêdden:

 

 

 

 

Foppe en Jong Oranje

 

Na zijn periode bij Heerenveen bood de KNVB Foppe een contract aan. De Haan wist successen te behalen met Nederlandse nationale jeugdteams, die niemand voor mogelijk had geacht. In 2006 en 2007 won Jong Oranje met De Haan de Europese titel in het toernooi onder-de-21-jaar. In ons land lagen de verwachtingen volgens traditie laag als Jong Oranje ergens aantrad. Een laag aantal Jong Oranje-spelers haalt uiteindelijk het echte Oranje. En jonge Nederlandse spelers kwamen historisch gezien tekort als het gaat om lichamelijke volwassenheid en voetbal-gogme.

 

Toch?

 

Ook De Haan werd geconfronteerd met een selectie talentvolle spelers, die nog weinig bewezen hadden in het clubvoetbal. Hij wist er echter tijdens twee Europese eindtoernooien wel een on-Nederlands hecht team van te smeden. Deze bewering wordt ondersteund door het feit, dat slechts een van zijn steunpilaren in het veld tijdens de laatste twee toernooien (vanaf 2007) tot nu toe een vaste waarde in de selectie van het grote Nederlands Elftal wist te bewerkstelligen. Die speler is supersub Ryan Babel. Uit de lichting van 2006 is enkel Klaas Jan Huntelaar een vaste waarde. De Haan wist onbewezen Jong Oranje-spelers als Royston Drenthe, Daniel de Ridder, Gianni Zuiverloon en Maceo Rigters maximaal te motiveren tot het leveren van maximale prestaties.

 

Allemaal sloten ze mooie contracten af als gevolg van hun goede spel tijdens de Europese toernooien. Allemaal wisten ze hun dure contract tot nog toe niet waar te maken. Foppe wist ze als team te laten spelen, onder andere door zijn menselijkheid. Onder andere door een gezonde dosis voetbalhumor: “Als voorbeeld haalt hij een met opzet uitgestippelde fietsroute aan. ,,Tijdens het WK Onder 20 in 2005 maakten we een tocht op mountainbikes door de Veluwe. Op een gegeven moment kwamen we van die oerbeesten tegen. Bizons, ja. Zo lief als wat, maar een aantal spelers bleek als de dood voor die beesten. Dat wist ik natuurlijk. Kenneth Vermeer wilde wel een kilometer omrijden om die bizons te ontlopen. Prachtig."

 

De Haan’s periode bij de KNVB eindigde echter met een domper. Op de Olympische Spelen in China in 2008 wist Jong Oranje niet te overtuigen en verloor het in de kwartfinale tegen de latere Olympisch kampioen Argentinië. Nederland had zich onder leiding van De Haan voor het eerst sinds 1952 weer eens gekwalificeerd voor dit toernooi. Een groot aantal spelers was onvoldoende voorbereid aan het toernooi begonnen en anderen waren onvoldoende gefocused. Dat stak De Haan. De verwachtingen van het Nederlands publiek op een stuntje in het Olympisch voetbaltoernooi waren hooggespannen. Na afloop van het toernooi wees Foppe de zwarte schapen in de selectie aan: Bakkal, Drenthe, Maduro, Sno en anderen waren onvoldoende fit bij aanvang van het toernooi of gedroegen zich onprofessioneel.

 

Drenthe en Sno reageerden fel en onbegrijpend in de media. Hierdoor werd De Haan gedwongen zijn beschuldigingen nog concreter te maken in een tijd waarin hij liever zweeg en natuurlijk al nadacht over zijn afscheid. Het moddergooien in de media onttrok een beetje van de glans aan zijn carrière. Zeker nadat KNVB-keizer Henk Kesler nog eens insinueerde dat hij niet met jonge, hippe, zwarte spelers om zou kunnen gaan. Opa Foppe, jeweettog. Maar juist Foppe is een voorbeeld van het ontbreken van een generatiekloof of een communicatieprobleem. De Fries is goudeerlijk en zegt waarop het staat. Tegelijkertijd is hij geïnteresseerd in mensen en vrij onbevooroordeeld.

 

Foppe sprak later in-person met beide heren. Drenthe lijkt weer in het reine gekomen te zijn met de coach met wie hij zo’n goede band opbouwde. Nu nog een mooie club om regelmatig aan spelen te komen en automatische fluitconcerten te ontwijken. Sno liet het afgelopen seizoen bij Ajax zien er nog steeds niets van begrepen te hebben. Hij kon zich niet vinden in de uitlatingen van De Haan dat hij in het veld zijn opdrachten niet uitvoerde, maar toont zich in het veld nog steeds een tactisch onbenul.

 

Het afscheid tussen de KNVB en De Haan verdiende überhaupt geen schoonheidsprijs. Na het voetbaltoernooi op de Olympische Spelen pleitte De Haan voor het opwaarderen van Jong Oranje met iets oudere spelers en het organiseren van een jeugdtoernooi. Zijn idee werd terzijde geschoven en de KNVB kwam met het kansloze en nu al afgeschoten ‘Nederland B’-plan. Op onbeschofte wijze kreeg De Haan te horen dat hij niet verder kon gaan met Jong Oranje. Cor Pot neemt zijn taken over. Foppe De Haan had al geen hoge dunk van de besluitvormingsprocessen binnen de nationale voetbalbond. Over de aanstelling van Van Basten als bondscoach zegt hij in NRC: “Geen onaardige vent, maar het was een politieke keuze hem aan te stellen als bondscoach. Dan was de buitenwereld weer even een paar jaar stil. Heel opportunistisch.”

 

 

 

 

Huntelaar maakt de 2-0 tegen Frankrijk, in 2006…

 

 

Samenvatting WK onder 21 van Jong Oranje, 2007…

 

 

Voetbalhumor: Jong Oranje, taart en Jan-Joost van Gangelen…

 

 

 

 

Het gedachtengoed van Foppe

 

Foppe de Haan gelooft in kennismanagement en -overdracht en in traditionele normen en waarden. Hij gelooft in technisch verzorgd, aanvallend voetbal, met respect voor de tegenstander, het publiek en het achterland. In 2006 bracht Foppe een boek met dvd’s uit onder de titel “Wedstrijd en training”. Op de dvd’s heeft hij het over wedstrijdtactiek en zijn werkwijze als het gaat om het geven van trainingen. In het boek gaat hij verder nog in op ‘team-building’. Naast het schrijven van het boek is Foppe actief als spreker voor gezelschappen. De Haan vond in Max Herold van ManagementIssues.com een aandachtig luisteraar. Herold woonde een presentatie over sportmanagement bij, waar onder andere Foppe de Haan sprak. Herold publiceerde na afloop een aantal principes, die De Haan naleeft en na doet leven binnen zijn club.

 

Klik op onderstaande link om zijn verslag van de spreekbeurt van De Haan te lezen:

 

De principes van De Haan, in de woorden van Herold.

 

Samenvattend: Foppe gelooft in positivisme en onderlinge positieve feedback. Hij gelooft in team-building en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de club en de spelers. Hij gelooft in het onderling delen van kennis en natuurlijk in loyaliteit. Herold vertelt het verhaal van een trouwe vrijwilliger bij Heerenveen, die Foppe elk jaar voor een kort ritueel liet opdraven: “Bij Heerenveen is er een man die al sinds jaar en dag de club helpt als vrijwilliger. hij is er elke ochtend om 7 uur en gaat om 16.00 h weg. Elke keer aan het begin van het seizoen vraagt hij deze man om in de kleedkamer bij de spelers te komen waarbij hij elke keer weer grinnikend de reactie krijgt:"Trainer, moet ik weer?" Deze man vertelt de spelers over het Heerenveengevoel en wat het is om loyaal te zijn resp. het gevoel dat 'oog' te hebben voor het club' iedereen kan opleveren. Het uitgangspunt is simpel voor iedereen, het club belang staat voorop, de club gaat voor alles.

 

 

 

Bronnen:

 

Onsoranje.nl, Michiel Baas – “De Haan sluit ‘iets moois’ niet uit” (15-05-2009).

Managementissues.com, Max Herold – “Het succes van Foppe de Haan” (10-02-2005).

NRC Handelsblad, Erik Oudshoorn – “’Voetbal is asociaal, daar heb ik moeite mee’ “ (27-06-2009).

KNVB.nl – “Factor-Foppe: een interview met de Friese coach” (27-05-2007).

 

 

Foto’s:

 

Procamp.nl, ANP, Theo Kock, Dag.nl.

 

 

 

 

Reageer op dit artikel in het forum

 

Meer van deze schrijver