|
|
Rivaliteit tussen voetbalclubsDe meest markante voetbalklassiekers in binnen- en
buitenland Door SIEMEN STAMSNIJDER, voor TobSport.nlGepost op:
01-10-2009. In dit artikel: ·
Feyenoord en Ajax ·
Standard Luik en Anderlecht ·
Barcelona
en Madrid ·
Glasgow Rangers en Celtic ·
Film: Ajax & Feyenoord Rivaliserende voetbalclubs spelen vaak hun meest intense
partijen tegen elkaar. Het publiek kijkt het hele seizoen uit naar een
onderling treffen. Bij sommige clubs wordt een succesvol seizoen al bepaald
door slechts overwinningen te boeken op de eeuwige rivaal. En oh ja,
handhaven op hetzelfde niveau zou ook fijn zijn. De clubs, die tegen elkaar
uitkomen in een derby hebben elkaar nodig om tot een volwaardig spektakel te
komen. Eigenlijk zouden ze de rivaal moeten koesteren, als de eeuwige
sportieve aartsvijand. Toch gunnen sommige fans de tegenpartij het licht in de
ogen niet. Maatschappelijke verschillen versterken de rivaliteit.
Bijvoorbeeld door duels binnen een stad of streek. Of door verschillende
politieke achtergronden: een club met een linkse supportersschare tegen een
overwegend rechts georiënteerde groep. Maar een derby of klassieker
kan ook ontstaan doordat de clubs simpelweg al van oudsher de meeste
successen in een land wisten te behalen. Enkele vooraanstaande ‘klassieke beladen duels’ in
landen, die in dit achtergrondartikel niet aan bod komen, maar desondanks de
moeite waard zijn om te vermelden: Olympiakos Piraeus tegen Panathinaikos
(Griekenland), Liverpool tegen Manchester United (Engeland), Paris
Saint-Germain tegen Olympique Marseille (Frankrijk), Boca Juniors tegen River
Plate (Argentinie), Galatasaray tegen Fenerbahce (Turkije), AC Milan tegen
Internazionale en AS Roma tegen Lazio Roma (beiden Italië). Nederland:
Ajax-Feyenoord
Geen grotere mate van rivaliteit tussen voetbalclubs in
Nederland dan bij Feyenoord en Ajax. Beide clubs beschikken over de grootste
groep supporters van de Eredivisie. Onderlinge duels (altijd aangeduid met ‘de
klassieker’) worden opgeluisterd met confrontaties tussen
supportersgroepen, hatelijke spreekkoren en intimidatie. Een speler die van
de ene naar de andere club vertrekt wordt niet met open armen ontvangen. Zo
moet Ron Vlaar nog steeds horen dat hij vroeger onder een Ajax-dekbedje
sliep, terwijl Feyenoorders Ajaxieden plagen met het feit, dat een
Ajax-icoon, Dennis Bergkamp, als jeugdspeler droomde van een plekje in de
Rotterdamse hoofdmacht. Feyenoord-Ajax
2006: Kuyt scoort de 3-1
Slechts één speler maakte een
geaccepteerde overstap. Johan Cruijff speelde voor beide clubs en behaalde
bij beide clubs succes. Zijn status in het Nederlands voetbal ontsteeg het
randstedelijke gekibbel. Cruijff stond boven alle partijen, als meest
begenadigde Europese speler van zijn tijd. Chris van Nijnatten beschrijft in
het AD de origine van de Amsterdams-Rotterdamse voetbalvete zoals we deze nu
kennen: de Feyenoordkrant zou destijds de aanstichter zijn geweest. Ze
wakkerde de al bestaande animositeit met de Amsterdamse club Ajax nog verder
aan. Vanaf dat moment werd de onderlinge rivaliteit gecultiveerd en
doorgegeven naar de volgende generaties, zegt Van Nijnatten. Net als het
geval was bij Vitesse en N.E.C. en bij NAC en Willem II. Ajax – Feyenoord
2003: Hoogstandje van Van der Vaart:
De animositeit tussen de twee
clubs dateert van het prille begin van hun krachtmetingen. In 1921
promoveerde Feyenoord naar de hoogste divisie, waar Ajax al twee keer
kampioen was geworden (Wikipedia). Rond de eerste wedstrijd was gelijk
sprake van controverse: Ajax won met 2-3, maar doordat Feyenoord protest
indiende werd de uitslag na afloop aangepast naar 2-2. De kern van de
rivaliteit zit hem in de onderlinge rivaliteit tussen de twee grootste
Nederlandse havensteden uit een verder verleden. En nu die van de belangrijke
havenstad tegen de hoofdstad. Sinds de jaren ’70 is er sprake van geweld
tussen de supportersscharen. Het bekendste incident stamt uit 1997, toen
Ajax- en Feyenoord-supporters elkaar te lijf gingen langs de snelweg, bij
Beverwijk. België:
Anderlecht-Standard Luik
De Belgische klassieker kreeg met name het afgelopen
seizoen veel aandacht door een onlogisch Belgisch playoff-systeem, waarbij de
twee teams aan het einde van een lang voetbalseizoen onderling uit moesten
maken wie er kampioen zou worden. Standard Luik werd kampioen, maar daarmee
was de media-aandacht nog niet voorbij. Anderlecht en Standard speelden testmatchen
tegen elkaar, waarbij de rivaliteit in alle hevigheid werd opgeklopt in de
media. Dat leidde tot een verhitte stemming op het veld. Met name
Anderlecht-spelers gedroegen zich erg agressief. In de meest recente editie
van het onderlinge treffen, die vorige maand werd gespeeld, blesseerde
Standard-speler Alex Witsel moedwillig tegenstander Marcin Wasilewski, die
zijn been brak. De weerzinwekkende beelden gingen de hele wereld over. De
controverse duurde voort toen Witsel niet uitgesloten werd voor het spelen
van Europese wedstrijden. Hij is slechts direct geschorst voor wedstrijden in
België. Trainer Ariel Jacobs vreest dat het nooit meer goed zal komen met de
verhouding tussen de Belgische clubs. Tegen ELF voetbal: "Dat lijkt
me onmogelijk. De spanningen zijn geleidelijk gegroeid, tot zondag de boel
helemaal is ontploft. Bij het minste incident gaan de poppen toch weer aan
het dansen. Ik beklaag de scheidsrechter die de volgende Standard-Anderlecht
moet fluiten." De voorzitters van beide clubs zijn echter na de laatste
uitspattingen van zins in overleg te treden om de verhoudingen te verbeteren.
“De verhoudingen
tussen RSC Anderlecht en Standard Luik waren” volgens ELF voetbal “al nooit
geweldig”, maar volgens trainer Ariel Jacobs van de Brusselse club zal de
situatie nu nog slechter worden: “Dit komt nooit meer goed." Belgische
sportmagazines spreken naast deze controverse over een algemene trend van
verharding van het spel in de Belgische Jupiler-League, ofwel de Eerste
Klasse voetbal. Sportblogger.be onderschrijft dat de verhitte
gemoederen tussen Anderlecht en Standard dit seizoen nog voor problemen
kunnen zorgen. In de
huidige, veelvuldig bekritiseerde competitieopzet spelen de ploegen nog zeker
drie keer tegen elkaar. En de sportieve vete is op dit moment op zijn
hoogtepunt, zegt Sportblogger.be. Op de site wordt een vergelijking
gemaakt tussen de rivaliteit tussen de Engelse topclubs Manchester United en
Arsenal. Die was tijdens de jaren ’90 en aan het begin van deze eeuw zo
hevig, dat er gevechten tussen spelers uitbraken in de catacomben en er met
soep en pizza’s werd gesmeten. De opkomst van een derde topclub zwakte de
rivaliteit af. Chelsea klopte op de deur en de twee Engelse topclubs kregen
een gezamenlijke vijand. Datzelfde
zou kunnen gebeuren in België, zegt Sportblogger.be, als Club Brugge
zich als gemeenschappelijke vijand weet aan te dienen, in de strijd om het
kampioenschap van de Eerste Klasse. Maar ook indien Brugge zich weet aan te
sluiten, zal blijven bestaan dat de historisch meest aansprekende clubs uit
Vlaanderen en Wallonië elkaar de loef blijven proberen af te steken. Spanje: FC Barcelona – Real Madrid
Barcelona is de hoofdstad van het trotse Catalonië, dat
zich altijd heeft afgezet tegen de Spaanse Republiek en haar centrum van de
macht: Madrid. In Barcelona heeft men een hekel aan alles wat met de Spaanse
staat te maken heeft en het gevoel van breken met de zelf ervaren
underdogpositie wordt het meest gevoeld in Camp Nou en het Bernabeu tijdens
wedstrijden tussen ‘de Koninklijke’ en de ‘Blaugranas’. Het
verschil met de wedstrijden tussen rivalen in andere landen zit hem in het
feit dat het publiek tijdens de Spaanse klassieker meestal wel moeiteloos
door elkaar kan lopen, vooraf en na afloop. De grootste overwinningen van beide zijden uit de
historie van het onderlinge treffen: Real 11 tegen 1 (1943) en Barcelona 7
tegen 2 (1950). Een mooie overwinning van Barcelona uit 1974 kwam op het
conto van eerder aangehaalde voetbalsuperster Johan Cruijff. Barcelona won
met 5-0 in het Estadio Santiago Bernabeu. Nog altijd ontlenen de Catalanen
trots aan deze overwinning. Voor wie wil weten waarom is de documentaire “En
un Momente Dado” uit 2004 (de titel is Cruijffiaans Spaans voor de
Nederlandse uitdrukking “Op een gegeven moment”. Cruijff vertaalde de
uitdrukking letterlijk, terwijl deze in het Spaans duidt op een Goddelijke
interventie. De uitdrukking werd opgenomen in het Spaanse taalgebruik). El Clásico ofwel de ‘Derby van het heelal’ is door de
politieke spanning misschien wel de meest intense onderlinge strijd tussen
twee voetbalclubs. De Catalanen werden jaren onderdrukt door het regime uit
Madrid, tot op het veld van Camp Nou. Een bekend gezang in het stadion van
Barcelona van de supporters op de tribunes, als Madrid weer eens bevoordeeld
werd door de scheidsrechters van de bond uit Madrid: "Así, así, así
gana el Madrid" (“Zo, zo, zo wint Madrid” - Wikipedia).
De haat tussen beide clubs is evident. Toch kregen gewaardeerde spelers van
de tegenpartij zoals Ronaldinho en Maradona staande ovaties in het Bernabeu.
In Barcelona stond ex-speler Figo een heel ander onthaal te wachten: fans
gooiden GSM’s, flessen en muntjes naar zijn hoofd en iemand had zelfs de
moeite genomen om nog even langs de slager te gaan voor de kop van een
varken. Zo smijt je immers toch met iets origineels. De twee clubs komen al vanaf 1902 tegen elkaar uit. In 1968 werd de rivaliteit nog eens versterkt richting de moderne vorm door een onderling treffen, gewonnen door Barcelona in Bernabeu. Spelers werden getrakteerd op een regen van flessen van de tribune. Na afloop gooide de toenmalige Real-voorzitter nog eens olie op het vuur door “Catalonië als prachtige streek te kenschetsen, waarbij het alleen jammer was dat de Catalanen er woonden”. Daarnaast loofde hij nog eens een kopstuk uit een van dictator Franco’s moordeskaders, o.a. gehaat in Catalonië door de moord op een Barcelona-voorzitter. 7 spelers waagden het vanuit de hoofdstad naar de stad van de Ramblas te vertrekken, 16 spelers maakten de reis in omgekeerde volgorde. Zonder uitzondering hebben zij het daarna niet makkelijk gehad. Schotland: Glasgow Rangers – Celtic
De belangrijkste
voetbalwedstrijden in Schotland worden gespeeld tussen Rangers en Celtic uit
de hoofdstad Glasgow. De wedstrijden staan bekend als “The Old Firm”.
Zonder deze wedstrijden zouden de twee clubs nooit zoveel wereldwijde faam
hebben gewonnen. Zonder de onderlinge rivaliteit zou zelfs het Schotse
voetbal amper bestaan in de ogen van de wereld. De intensiteit van de
rivaliteit wordt verhevigd door de maatschappelijke strijd tussen twee
bevolkingsgroepen met een verschillend geloof. Het vanuit Ierland opgekomen
katholicisme bij Celtic en het protestantisme van de Rangers. Die intensiteit kan worden
waargenomen bij de supporters. Ze begroeten elkaar met de meest hatelijke
spreekkoren in de wereld, ingekleurd door de geloofsstrijd van vele eeuwen.
En daarna gaan ze met elkaar op de vuist, met doden tot gevolg. Maar die
intensiteit heeft ook invloed op bijvoorbeeld het marketingbeleid. Beide
clubs onderhandelen al jaren samen met een shirtsponsor (Wikipedia).
Zo voorkomt men dat een merk of bedrijf geboycot wordt door een van beide
zijden. En staan ze sterk om aansprekende bedrijven aan zich te binden. De sektarische gezangen deden
stof opwaaien in de wereld toen zij werden vertoond in documentaires over
hooligans. De Rangers-supporters
zingen “Fuck the Pope and the IRA” en de Celtic-supporters het Ierse
volkslied, “The Soldiers Song”. De IRA-gerelateerde gezangen
begroeten de Celtic-fans in verschillende stadions op het Britse Eiland. De “Blues
Brothers” zijn een verzameling clubs, die allemaal anti-Iers en pro-Brits
zijn, waaronder Chelsea en Hearts (de prachtige volledige naam: Heart of
Midlothian). Een voorbeeld van de tekstuele
wreedheden in sektarische liedjes is het lied “Billy Boys”, dat
populair is onder de Rangers-fans. Het lied verwijst naar moorden gepleegd
door protestantse bendes onder katholieken in Glasgow in de jaren ’20 van de
vorige eeuw. Het lied is omstreden en mag niet meer gezongen worden in het
stadion. De tekst luidt als volgt: Hello! Hello! (bellowed loudly) Een ander door de Rangers geadopteerd lied, het “Enemies
of Ulster”: The enemies of Ulster are cowards, every one they call themselves the IRA, but they are only
scum. The souls of those they've murdered, proud from
heaven above but the enemies of Ulster don't know the word called
love. They shoot and kill then runaway and crawl back to
their den these monsters are not human, they are not even men. But their time will come, for mark my word they'll pay the price someday for they'll be cut down like the mad dogs they are by the men of the UDA. One cold dark night in the month of March in 1971 three boys just barely in their teens went out to
have some fun. But these evil men who have no god, to these boys
laid their claim and left them lying murdered in a lonely country
lane. The protestants of Ulster together must unite to beat these rebel cowards who murder in the night. We'll send them back where they belong to crawl back to their den and Loyalists shall all rejoice, and Ulster's free
again. Een Ierse Rebel-song,
geadopteerd door Celtic, ‘The Boys of the Old Brigade”: Oh, father why are
you so sad On this bright
Easter morn’ When Irish men are
proud and glad Of the land where
they were born?
A far off distant
day When being just a
lad like you I joined the IRA.
When history was
made? A Ghra Mo Chroi, I
long to see The boys of the old
brigade.
Was heard by one
and all. And from the glen
came brave young men To answer Ireland’s
call.
The old brigade and
me, And by my side they
fought and died That Ireland might
be free.
When history was
made? A Ghra Mo Chroi, I
long to see The boys of the old
brigade.
On Easter morn’ I
sigh, For I recall my
comrades all And dark old days
gone by.
With rifle and
grenade. May heaven keep the
men who sleep From the ranks of
the old brigade.
When history was
made? A Ghra Mo Chroi, I
long to see The boys of the old
brigade. Zomaar een chant van de Celtic-tribune tijdens een
voorbijgaande editie van “The Old Firm”: “Tell all the ‘Gers in pain It will be a joyous sight, En tenslotte nog
een wat luchtiger en creatiever lied. Eentje van dezelfde Celtic-zijde, van
de Bhoys, gericht aan toenmalig Rangers-coach Dick Advocaat, nadat die
teleurgesteld langs de lijn stond te kijken na een tegendoelpunt tijdens ‘The
Old Firm’. Op de maat van ‘Daydream
believer”: "Chear up advocahaat, oh what can it mean, for a sad orange
bastard, and his shite football teaheam" Shirtjes ruilen
op het Leidse plein
Het Legioen dankt Gerard Meijer Bronnen: Wikipedia over “de klassieker”, “El Clásico”
en “The Old Firm”. AD.nl, Chris van Nijnatten – “Feyenoord ten onrechte
bezoedeld” (29-08-2009). Sportblogger.be – “De Sportblogger trapt na: speeldag
5” (31-08-2009). ELFvoetbal.nl – “Jacobs: ‘Komt nooit meer goed tussen Anderlecht en Standard” (04-09-2009). Foto’s: Ajaxf-side.nl, DePers.nl, Parool.nl, Eredivisieabonnement.nl.
Reageer op dit
artikel, geef uw mening!
|
 |
