Rivaliteit tussen voetbalclubs

De meest markante voetbalklassiekers in binnen- en buitenland

 

Door SIEMEN STAMSNIJDER, voor TobSport.nl

Gepost op: 01-10-2009.

 

 

In dit artikel:

 

·          Feyenoord en Ajax

·          Standard Luik en Anderlecht

·          Barcelona en Madrid

·          Glasgow Rangers en Celtic

·          Film: Ajax & Feyenoord

 

 

Rivaliserende voetbalclubs spelen vaak hun meest intense partijen tegen elkaar. Het publiek kijkt het hele seizoen uit naar een onderling treffen. Bij sommige clubs wordt een succesvol seizoen al bepaald door slechts overwinningen te boeken op de eeuwige rivaal. En oh ja, handhaven op hetzelfde niveau zou ook fijn zijn. De clubs, die tegen elkaar uitkomen in een derby hebben elkaar nodig om tot een volwaardig spektakel te komen. Eigenlijk zouden ze de rivaal moeten koesteren, als de eeuwige sportieve aartsvijand.

 

Toch gunnen sommige fans de tegenpartij het licht in de ogen niet. Maatschappelijke verschillen versterken de rivaliteit. Bijvoorbeeld door duels binnen een stad of streek. Of door verschillende politieke achtergronden: een club met een linkse supportersschare tegen een overwegend rechts georiënteerde groep. Maar een derby of klassieker kan ook ontstaan doordat de clubs simpelweg al van oudsher de meeste successen in een land wisten te behalen.

 

Enkele vooraanstaande ‘klassieke beladen duels’ in landen, die in dit achtergrondartikel niet aan bod komen, maar desondanks de moeite waard zijn om te vermelden: Olympiakos Piraeus tegen Panathinaikos (Griekenland), Liverpool tegen Manchester United (Engeland), Paris Saint-Germain tegen Olympique Marseille (Frankrijk), Boca Juniors tegen River Plate (Argentinie), Galatasaray tegen Fenerbahce (Turkije), AC Milan tegen Internazionale en AS Roma tegen Lazio Roma (beiden Italië).

 

 

 

Nederland: Ajax-Feyenoord

 

Geen grotere mate van rivaliteit tussen voetbalclubs in Nederland dan bij Feyenoord en Ajax. Beide clubs beschikken over de grootste groep supporters van de Eredivisie. Onderlinge duels (altijd aangeduid met ‘de klassieker’) worden opgeluisterd met confrontaties tussen supportersgroepen, hatelijke spreekkoren en intimidatie. Een speler die van de ene naar de andere club vertrekt wordt niet met open armen ontvangen. Zo moet Ron Vlaar nog steeds horen dat hij vroeger onder een Ajax-dekbedje sliep, terwijl Feyenoorders Ajaxieden plagen met het feit, dat een Ajax-icoon, Dennis Bergkamp, als jeugdspeler droomde van een plekje in de Rotterdamse hoofdmacht.

 

 

Feyenoord-Ajax 2006: Kuyt scoort de 3-1

 

 

Slechts één speler maakte een geaccepteerde overstap. Johan Cruijff speelde voor beide clubs en behaalde bij beide clubs succes. Zijn status in het Nederlands voetbal ontsteeg het randstedelijke gekibbel. Cruijff stond boven alle partijen, als meest begenadigde Europese speler van zijn tijd. Chris van Nijnatten beschrijft in het AD de origine van de Amsterdams-Rotterdamse voetbalvete zoals we deze nu kennen: de Feyenoordkrant zou destijds de aanstichter zijn geweest. Ze wakkerde de al bestaande animositeit met de Amsterdamse club Ajax nog verder aan. Vanaf dat moment werd de onderlinge rivaliteit gecultiveerd en doorgegeven naar de volgende generaties, zegt Van Nijnatten. Net als het geval was bij Vitesse en N.E.C. en bij NAC en Willem II.

 

 

Ajax – Feyenoord 2003: Hoogstandje van Van der Vaart:

 

 

 

De animositeit tussen de twee clubs dateert van het prille begin van hun krachtmetingen. In 1921 promoveerde Feyenoord naar de hoogste divisie, waar Ajax al twee keer kampioen was geworden (Wikipedia). Rond de eerste wedstrijd was gelijk sprake van controverse: Ajax won met 2-3, maar doordat Feyenoord protest indiende werd de uitslag na afloop aangepast naar 2-2. De kern van de rivaliteit zit hem in de onderlinge rivaliteit tussen de twee grootste Nederlandse havensteden uit een verder verleden. En nu die van de belangrijke havenstad tegen de hoofdstad. Sinds de jaren ’70 is er sprake van geweld tussen de supportersscharen. Het bekendste incident stamt uit 1997, toen Ajax- en Feyenoord-supporters elkaar te lijf gingen langs de snelweg, bij Beverwijk.

 

 

 

België: Anderlecht-Standard Luik

 

De Belgische klassieker kreeg met name het afgelopen seizoen veel aandacht door een onlogisch Belgisch playoff-systeem, waarbij de twee teams aan het einde van een lang voetbalseizoen onderling uit moesten maken wie er kampioen zou worden. Standard Luik werd kampioen, maar daarmee was de media-aandacht nog niet voorbij. Anderlecht en Standard speelden testmatchen tegen elkaar, waarbij de rivaliteit in alle hevigheid werd opgeklopt in de media. Dat leidde tot een verhitte stemming op het veld. Met name Anderlecht-spelers gedroegen zich erg agressief. In de meest recente editie van het onderlinge treffen, die vorige maand werd gespeeld, blesseerde Standard-speler Alex Witsel moedwillig tegenstander Marcin Wasilewski, die zijn been brak.

 

De weerzinwekkende beelden gingen de hele wereld over. De controverse duurde voort toen Witsel niet uitgesloten werd voor het spelen van Europese wedstrijden. Hij is slechts direct geschorst voor wedstrijden in België. Trainer Ariel Jacobs vreest dat het nooit meer goed zal komen met de verhouding tussen de Belgische clubs. Tegen ELF voetbal: "Dat lijkt me onmogelijk. De spanningen zijn geleidelijk gegroeid, tot zondag de boel helemaal is ontploft. Bij het minste incident gaan de poppen toch weer aan het dansen. Ik beklaag de scheidsrechter die de volgende Standard-Anderlecht moet fluiten."

 

De voorzitters van beide clubs zijn echter na de laatste uitspattingen van zins in overleg te treden om de verhoudingen te verbeteren. “De verhoudingen tussen RSC Anderlecht en Standard Luik waren” volgens ELF voetbal “al nooit geweldig”, maar volgens trainer Ariel Jacobs van de Brusselse club zal de situatie nu nog slechter worden: “Dit komt nooit meer goed." Belgische sportmagazines spreken naast deze controverse over een algemene trend van verharding van het spel in de Belgische Jupiler-League, ofwel de Eerste Klasse voetbal. Sportblogger.be onderschrijft dat de verhitte gemoederen tussen Anderlecht en Standard dit seizoen nog voor problemen kunnen zorgen.

 

In de huidige, veelvuldig bekritiseerde competitieopzet spelen de ploegen nog zeker drie keer tegen elkaar. En de sportieve vete is op dit moment op zijn hoogtepunt, zegt Sportblogger.be. Op de site wordt een vergelijking gemaakt tussen de rivaliteit tussen de Engelse topclubs Manchester United en Arsenal. Die was tijdens de jaren ’90 en aan het begin van deze eeuw zo hevig, dat er gevechten tussen spelers uitbraken in de catacomben en er met soep en pizza’s werd gesmeten. De opkomst van een derde topclub zwakte de rivaliteit af. Chelsea klopte op de deur en de twee Engelse topclubs kregen een gezamenlijke vijand.

 

Datzelfde zou kunnen gebeuren in België, zegt Sportblogger.be, als Club Brugge zich als gemeenschappelijke vijand weet aan te dienen, in de strijd om het kampioenschap van de Eerste Klasse. Maar ook indien Brugge zich weet aan te sluiten, zal blijven bestaan dat de historisch meest aansprekende clubs uit Vlaanderen en Wallonië elkaar de loef blijven proberen af te steken. 

 

 

 

Spanje: FC Barcelona – Real Madrid

 

Barcelona is de hoofdstad van het trotse Catalonië, dat zich altijd heeft afgezet tegen de Spaanse Republiek en haar centrum van de macht: Madrid. In Barcelona heeft men een hekel aan alles wat met de Spaanse staat te maken heeft en het gevoel van breken met de zelf ervaren underdogpositie wordt het meest gevoeld in Camp Nou en het Bernabeu tijdens wedstrijden tussen ‘de Koninklijke’ en de ‘Blaugranas’. Het verschil met de wedstrijden tussen rivalen in andere landen zit hem in het feit dat het publiek tijdens de Spaanse klassieker meestal wel moeiteloos door elkaar kan lopen, vooraf en na afloop.

 

De grootste overwinningen van beide zijden uit de historie van het onderlinge treffen: Real 11 tegen 1 (1943) en Barcelona 7 tegen 2 (1950). Een mooie overwinning van Barcelona uit 1974 kwam op het conto van eerder aangehaalde voetbalsuperster Johan Cruijff. Barcelona won met 5-0 in het Estadio Santiago Bernabeu. Nog altijd ontlenen de Catalanen trots aan deze overwinning. Voor wie wil weten waarom is de documentaire “En un Momente Dado” uit 2004 (de titel is Cruijffiaans Spaans voor de Nederlandse uitdrukking “Op een gegeven moment”. Cruijff vertaalde de uitdrukking letterlijk, terwijl deze in het Spaans duidt op een Goddelijke interventie. De uitdrukking werd opgenomen in het Spaanse taalgebruik).

 

El Clásico ofwel de ‘Derby van het heelal’ is door de politieke spanning misschien wel de meest intense onderlinge strijd tussen twee voetbalclubs. De Catalanen werden jaren onderdrukt door het regime uit Madrid, tot op het veld van Camp Nou. Een bekend gezang in het stadion van Barcelona van de supporters op de tribunes, als Madrid weer eens bevoordeeld werd door de scheidsrechters van de bond uit Madrid: "Así, así, así gana el Madrid" (“Zo, zo, zo wint Madrid” - Wikipedia). De haat tussen beide clubs is evident. Toch kregen gewaardeerde spelers van de tegenpartij zoals Ronaldinho en Maradona staande ovaties in het Bernabeu. In Barcelona stond ex-speler Figo een heel ander onthaal te wachten: fans gooiden GSM’s, flessen en muntjes naar zijn hoofd en iemand had zelfs de moeite genomen om nog even langs de slager te gaan voor de kop van een varken. Zo smijt je immers toch met iets origineels.

 

De twee clubs komen al vanaf 1902 tegen elkaar uit. In 1968 werd de rivaliteit nog eens versterkt richting de moderne vorm door een onderling treffen, gewonnen door Barcelona in Bernabeu. Spelers werden getrakteerd op een regen van flessen van de tribune. Na afloop gooide de toenmalige Real-voorzitter nog eens olie op het vuur door “Catalonië als prachtige streek te kenschetsen, waarbij het alleen jammer was dat de Catalanen er woonden”. Daarnaast loofde hij nog eens een kopstuk uit een van dictator Franco’s moordeskaders, o.a. gehaat in Catalonië door de moord op een Barcelona-voorzitter. 7 spelers waagden het vanuit de hoofdstad naar de stad van de Ramblas te vertrekken, 16 spelers maakten de reis in omgekeerde volgorde. Zonder uitzondering hebben zij het daarna niet makkelijk gehad.

 

 

 

Schotland: Glasgow Rangers – Celtic

 

De belangrijkste voetbalwedstrijden in Schotland worden gespeeld tussen Rangers en Celtic uit de hoofdstad Glasgow. De wedstrijden staan bekend als “The Old Firm”. Zonder deze wedstrijden zouden de twee clubs nooit zoveel wereldwijde faam hebben gewonnen. Zonder de onderlinge rivaliteit zou zelfs het Schotse voetbal amper bestaan in de ogen van de wereld. De intensiteit van de rivaliteit wordt verhevigd door de maatschappelijke strijd tussen twee bevolkingsgroepen met een verschillend geloof. Het vanuit Ierland opgekomen katholicisme bij Celtic en het protestantisme van de Rangers.

 

Die intensiteit kan worden waargenomen bij de supporters. Ze begroeten elkaar met de meest hatelijke spreekkoren in de wereld, ingekleurd door de geloofsstrijd van vele eeuwen. En daarna gaan ze met elkaar op de vuist, met doden tot gevolg. Maar die intensiteit heeft ook invloed op bijvoorbeeld het marketingbeleid. Beide clubs onderhandelen al jaren samen met een shirtsponsor (Wikipedia). Zo voorkomt men dat een merk of bedrijf geboycot wordt door een van beide zijden. En staan ze sterk om aansprekende bedrijven aan zich te binden.

 

De sektarische gezangen deden stof opwaaien in de wereld toen zij werden vertoond in documentaires over hooligans. De Rangers-supporters zingen “Fuck the Pope and the IRA” en de Celtic-supporters het Ierse volkslied, “The Soldiers Song”. De IRA-gerelateerde gezangen begroeten de Celtic-fans in verschillende stadions op het Britse Eiland. De “Blues Brothers” zijn een verzameling clubs, die allemaal anti-Iers en pro-Brits zijn, waaronder Chelsea en Hearts (de prachtige volledige naam: Heart of Midlothian).

 

Een voorbeeld van de tekstuele wreedheden in sektarische liedjes is het lied “Billy Boys”, dat populair is onder de Rangers-fans. Het lied verwijst naar moorden gepleegd door protestantse bendes onder katholieken in Glasgow in de jaren ’20 van de vorige eeuw. Het lied is omstreden en mag niet meer gezongen worden in het stadion.

 

 

De tekst luidt als volgt:

 

Hello! Hello! (bellowed loudly)
We are the Billy boys
Hello! Hello!
You'll know us by our noise
We're up to our necks in Fenian blood
Surrender or you'll die
'Cause we are the Billy Billy Boys
(repeat until arrested)

 

 

Een ander door de Rangers geadopteerd lied, het “Enemies of Ulster”:

 

The enemies of Ulster are cowards, every one

they call themselves the IRA, but they are only scum.

The souls of those they've murdered, proud from heaven above

but the enemies of Ulster don't know the word called love.

They shoot and kill then runaway and crawl back to their den

these monsters are not human, they are not even men.

But their time will come, for mark my word

they'll pay the price someday

for they'll be cut down like the mad dogs they are

by the men of the UDA.

 

One cold dark night in the month of March

in 1971

three boys just barely in their teens went out to have some fun.

But these evil men who have no god, to these boys laid their claim

and left them lying murdered in a lonely country lane.

The protestants of Ulster together must unite

to beat these rebel cowards who murder in the night.

We'll send them back where they belong

to crawl back to their den

and Loyalists shall all rejoice, and Ulster's free again.

 

 

Een Ierse Rebel-song, geadopteerd door Celtic, ‘The Boys of the Old Brigade”:

 

Oh, father why are you so sad

On this bright Easter morn’

When Irish men are proud and glad

Of the land where they were born?


Oh, son, I see in mem’ry's view

A far off distant day

When being just a lad like you

I joined the IRA.


Chorus: Where are the lads that stood with me

When history was made?

A Ghra Mo Chroi, I long to see

The boys of the old brigade.


From hills and farms a call to arms

Was heard by one and all.

And from the glen came brave young men

To answer Ireland’s call.


T'was long ago we faced the foe,

The old brigade and me,

And by my side they fought and died

That Ireland might be free.


Chorus: Where are the lads that stood with me

When history was made?

A Ghra Mo Chroi, I long to see

The boys of the old brigade.


And now, my boy, I’ve told you why

On Easter morn’ I sigh,

For I recall my comrades all

And dark old days gone by.


I think of men who fought in glen

With rifle and grenade.

May heaven keep the men who sleep

From the ranks of the old brigade.


Where are the lads that stood with me

When history was made?

A Ghra Mo Chroi, I long to see

The boys of the old brigade.

 

 

Zomaar een chant van de Celtic-tribune tijdens een voorbijgaande editie van “The Old Firm”:

 

“Tell all the ‘Gers in pain
That we're heading for sunshine again
Though your season is gone
The Bill is still on
And our beach balls are going back to Spain

It will be a joyous sight,
When the bhoys in green and white,
Come running out again to hear the mighty roar”

 

 

En tenslotte nog een wat luchtiger en creatiever lied. Eentje van dezelfde Celtic-zijde, van de Bhoys, gericht aan toenmalig Rangers-coach Dick Advocaat, nadat die teleurgesteld langs de lijn stond te kijken na een tegendoelpunt tijdens ‘The Old Firm’.

 

Op de maat van ‘Daydream believer”:

 

"Chear up advocahaat, oh what can it mean, for a sad orange bastard, and his shite football teaheam"

 

 

 

Shirtjes ruilen op het Leidse plein

 

 

Het Legioen dankt Gerard Meijer

 

 

 

 

 

Bronnen:

 

 

Wikipedia over “de klassieker”, “El Clásico” en “The Old Firm”.

AD.nl, Chris van Nijnatten – “Feyenoord ten onrechte bezoedeld” (29-08-2009).

Sportblogger.be – “De Sportblogger trapt na: speeldag 5” (31-08-2009).

ELFvoetbal.nl – “Jacobs: ‘Komt nooit meer goed tussen Anderlecht en Standard” (04-09-2009).

 

 

Foto’s:

 

Ajaxf-side.nl, DePers.nl, Parool.nl, Eredivisieabonnement.nl.

 

 

 

 

 

Reageer op dit artikel, geef uw mening!

 

Meer van deze schrijver